Van Shinyi dùng cho hệ thống nước có áp suất thay đổi theo giờ cần kiểm tra gì?

Trong nhiều hệ thống cấp nước, áp suất không giữ nguyên cả ngày mà thay đổi theo từng thời điểm. Buổi sáng, buổi trưa, giờ tan ca, giờ sản xuất cao điểm hoặc ban đêm có thể tạo ra mức tiêu thụ nước rất khác nhau. Khi nhu cầu dùng nước tăng, áp suất có thể giảm; khi nhu cầu giảm, áp suất có thể tăng trở lại.

Với hệ thống có áp suất thay đổi theo giờ, việc chọn và kiểm tra van Shinyi cần cẩn thận hơn so với hệ thống áp ổn định. Nếu không kiểm tra đúng, van có thể bị rung, rò rỉ, đóng không kín, gây tiếng ồn, làm tụt áp cuối tuyến hoặc tạo va đập nước khi bơm đóng mở.

Bạn có thể tham khảo thêm các dòng Van Shinyi chính hãng dùng cho hệ thống cấp nước, phòng bơm, PCCC, xử lý nước, nhà máy, khu dân cư và công trình hạ tầng.

Vì sao áp suất nước thay đổi theo giờ?

Áp suất thay đổi theo giờ thường xuất hiện trong hệ thống có nhiều điểm tiêu thụ hoặc hệ thống vận hành theo ca. Khi nhiều điểm dùng nước cùng lúc, lưu lượng tăng và áp suất có thể giảm. Khi ít người dùng nước, áp suất trong tuyến có thể tăng cao hơn.

Một số nguyên nhân phổ biến gồm:

• Nhu cầu dùng nước thay đổi theo giờ cao điểm.
• Bơm tăng áp chạy luân phiên hoặc chạy theo tín hiệu áp.
• Nhiều nhánh đóng mở không đồng thời.
• Bể chứa cấp nước theo chu kỳ.
• Van giảm áp cài đặt chưa phù hợp.
• Van một chiều đóng không kín.
• Đường ống có điểm tụ khí.
• Y lọc hoặc thiết bị lọc bị nghẹt.
• Đường ống cuối tuyến thiếu lưu lượng.
• Van khóa mở chưa hết.
• Hệ thống có nhiều vùng áp lực khác nhau.

Áp suất thay đổi không phải lúc nào cũng là lỗi. Vấn đề là mức thay đổi có nằm trong giới hạn cho phép hay không và van có chịu được điều kiện đó hay không.

Cần kiểm tra áp suất tại những thời điểm nào?

Không nên chỉ đo áp suất một lần rồi kết luận hệ thống ổn định. Với hệ thống áp thay đổi theo giờ, cần kiểm tra ở nhiều thời điểm khác nhau để thấy được áp thấp nhất và áp cao nhất.

Nên kiểm tra vào:

• Giờ cao điểm dùng nước buổi sáng.
• Giờ cao điểm sản xuất.
• Thời điểm nhiều bơm cùng chạy.
• Thời điểm chỉ một bơm chạy.
• Thời điểm ít dùng nước ban đêm.
• Khi bơm vừa khởi động.
• Khi bơm vừa dừng.
• Khi nhiều nhánh đóng mở cùng lúc.
• Khi hệ thống chuyển bơm chính sang bơm dự phòng.
• Sau khi vệ sinh Y lọc hoặc thay thiết bị.

Cần ghi lại áp trước van, sau van và tại điểm tiêu thụ xa nhất nếu có thể. Dữ liệu này giúp chọn van và cài đặt áp chính xác hơn.

Kiểm tra DN van Shinyi

DN của van phải phù hợp với đường ống và lưu lượng thực tế. Nếu van nhỏ hơn đường ống hoặc không phù hợp lưu lượng giờ cao điểm, hệ thống có thể bị tụt áp mạnh khi nhiều điểm dùng nước cùng lúc.

Cần kiểm tra:

• DN đường ống tại vị trí lắp.
• DN của van hiện tại.
• Lưu lượng giờ cao điểm.
• Lưu lượng khi nhiều nhánh dùng cùng lúc.
• Có đoạn thu nhỏ bất thường không.
• Van có gây tổn thất áp lớn không.
• Đường ống cuối tuyến có thiếu nước không.

Không nên chọn van chỉ theo kích thước có sẵn. Với hệ thống áp thay đổi theo giờ, DN sai có thể làm áp dao động rõ hơn.

Kiểm tra PN và áp lực lớn nhất

PN của van phải phù hợp với áp lực lớn nhất mà hệ thống có thể đạt được, không chỉ áp lực trung bình. Vào thời điểm ít dùng nước, áp có thể tăng cao; khi bơm khởi động hoặc đóng van nhanh, áp có thể tăng đột ngột.

Cần kiểm tra:

• Áp lực làm việc bình thường.
• Áp lực cao nhất trong ngày.
• Áp lực khi bơm khởi động.
• Áp lực khi bơm dừng.
• Áp lực thử nghiệm hệ thống.
• Hệ thống dùng PN10, PN16 hay cấp khác.
• Mặt bích, gioăng, bulong có đồng bộ không.

Nếu PN của van thấp hơn yêu cầu thực tế, hệ thống có nguy cơ rò mặt bích, hư gioăng hoặc mất an toàn khi áp tăng.

Kiểm tra van giảm áp Shinyi

Van giảm áp Shinyi rất quan trọng trong hệ thống có áp suất đầu vào thay đổi nhưng cần giữ áp phía sau ổn định hơn. Nếu van giảm áp chọn sai, cài sai hoặc bị kẹt, áp sau van có thể lúc quá cao, lúc quá thấp.

Cần kiểm tra:

• Áp đầu vào cao nhất và thấp nhất.
• Áp đầu ra cần duy trì.
• Van giảm áp có đúng DN không.
• Áp cài đặt có phù hợp điểm tiêu thụ xa nhất không.
• Có đồng hồ áp trước và sau van không.
• Y lọc trước van có bị nghẹt không.
• Van có bị rung hoặc phát tiếng ồn không.
• Áp sau van có tụt mạnh vào giờ cao điểm không.
• Áp sau van có tăng quá mức vào giờ thấp điểm không.

Không nên cài áp theo cảm tính. Cần dựa vào chiều cao công trình, tổn thất đường ống, yêu cầu thiết bị và áp lực tối thiểu tại điểm sử dụng.

Kiểm tra van một chiều Shinyi

Van một chiều Shinyi giúp chống nước chảy ngược, đặc biệt sau máy bơm hoặc trong hệ nhiều bơm. Khi áp suất thay đổi theo giờ, van một chiều có thể chịu dòng chảy thay đổi liên tục. Nếu van đóng không kín hoặc bị kẹt, áp lực hệ thống có thể dao động bất thường.

Cần kiểm tra:

• Van có lắp đúng chiều không.
• Van có đóng kín khi bơm dừng không.
• Có tiếng va đập khi dòng nước đảo chiều không.
• Có nước hồi về bơm không.
• Lá van có bị kẹt bởi cặn không.
• Van có rung khi lưu lượng thấp không.
• Mỗi bơm có van một chiều riêng không.
• Có van khóa đi kèm để bảo trì không.

Trong hệ bơm song song, van một chiều hỏng có thể làm nước từ bơm đang chạy hồi qua bơm đang dừng, gây mất áp và giảm hiệu suất hệ thống.

Kiểm tra van xả khí Shinyi

Không khí trong đường ống có thể làm áp suất dao động, gây tiếng ồn, rung ống và làm nước cấp không đều. Với tuyến ống dài, nhiều điểm cao hoặc hệ thống thường xuyên nạp xả nước, van xả khí Shinyi cần được kiểm tra kỹ.

Cần kiểm tra:

• Có điểm cao nào chưa lắp van xả khí không.
• Van xả khí có lắp thẳng đứng không.
• Van có bị rò nước không.
• Van có bị kẹt phao hoặc nghẹt lỗ xả không.
• Có van khóa bên dưới để bảo trì không.
• Áp dao động có xảy ra ở khu vực nghi tụ khí không.
• Khi xả khí xong áp có ổn định hơn không.

Nếu hệ thống có nhiều khí tích tụ, áp lực đo được có thể không phản ánh đúng tình trạng cấp nước thực tế.

Kiểm tra Y lọc Shinyi

Y lọc Shinyi giúp giữ cặn trước van giảm áp, đồng hồ, bơm, van điều khiển hoặc thiết bị nhạy cảm. Tuy nhiên, khi Y lọc bị nghẹt, áp sau lọc có thể giảm mạnh vào giờ cao điểm.

Cần kiểm tra:

• Y lọc có lắp trước thiết bị cần bảo vệ không.
• Lưới lọc có bị nghẹt không.
• Chênh áp trước và sau Y lọc có lớn không.
• Lịch vệ sinh có phù hợp chất lượng nước không.
• Lưới lọc có quá mịn không.
• Nắp lọc có dễ tháo vệ sinh không.
• Sau khi vệ sinh áp có cải thiện không.

Nếu áp thấp chỉ xảy ra khi dùng nước nhiều, Y lọc nghẹt là một nguyên nhân cần kiểm tra sớm.

Kiểm tra van khóa Shinyi

Van khóa như van bướm hoặc van cổng Shinyi có thể gây tụt áp nếu không mở hết hoặc bị kẹt ở trạng thái mở một phần. Trong hệ thống nhiều người vận hành, trạng thái van đôi khi bị thay đổi mà không được ghi nhận.

Cần kiểm tra:

• Van khóa có đang mở hoàn toàn không.
• Van có bị kẹt ở trạng thái mở một phần không.
• Tay quay, tay gạt có đúng vị trí không.
• Van có bị đóng nhầm sau bảo trì không.
• Có biển tên hoặc mã van không.
• Van nào khóa tuyến chính, van nào khóa tuyến nhánh.
• Có nhật ký vận hành sau mỗi lần đóng mở không.

Một van khóa mở chưa hết trên tuyến chính hoặc tuyến nhánh lớn có thể làm áp cuối tuyến giảm rõ vào giờ cao điểm.

Kiểm tra đồng hồ áp và điểm đo áp

Muốn đánh giá hệ thống áp thay đổi theo giờ, bắt buộc cần điểm đo áp đáng tin cậy. Nếu đồng hồ áp hỏng, sai số lớn hoặc lắp sai vị trí, việc xử lý sẽ dễ đi sai hướng.

Nên kiểm tra:

• Đồng hồ áp còn hoạt động chính xác không.
• Có đồng hồ trước và sau van giảm áp không.
• Có đồng hồ sau bơm không.
• Có điểm đo ở cuối tuyến không.
• Đồng hồ có bị rung kim liên tục không.
• Dải đo đồng hồ có phù hợp áp thực tế không.
• Có van khóa nhỏ để thay đồng hồ không.
• Có ghi lại áp theo khung giờ không.

Nên ghi áp theo bảng trong vài ngày để thấy quy luật thay đổi, thay vì chỉ kiểm tra tại một thời điểm.

Bảng checklist kiểm tra van Shinyi khi áp suất thay đổi theo giờ

Bảng gợi ý xử lý theo hiện tượng áp suất

Có nên thay van khi áp suất thay đổi theo giờ không?

Không nên vội thay van nếu chưa kiểm tra nguyên nhân. Áp suất thay đổi có thể đến từ chế độ vận hành bơm, nhu cầu dùng nước, đường ống, thiết bị lọc, cặn bẩn, khí trong tuyến hoặc van mở chưa hết.

Chỉ nên cân nhắc thay van khi:

• Van không đúng DN.
• Van không đúng PN.
• Van bị kẹt, rò, đóng không kín.
• Van giảm áp không còn giữ áp ổn định.
• Van một chiều bị nước hồi hoặc va đập mạnh.
• Gioăng, đĩa van, trục van hư hỏng.
• Van không phù hợp tần suất đóng mở.
• Vật liệu van không phù hợp môi chất.

Nếu nguyên nhân nằm ở bơm hoặc thiết kế đường ống, thay van đơn lẻ có thể không giải quyết được vấn đề.

Lưu ý khi vận hành hệ thống áp thay đổi theo giờ

Để hệ thống ổn định hơn, cần có quy trình vận hành và kiểm tra định kỳ thay vì chỉ xử lý khi có sự cố.

Một số lưu ý gồm:

• Ghi áp theo từng khung giờ.
• Kiểm tra áp tại đầu tuyến và cuối tuyến.
• Không đóng mở van quá đột ngột.
• Vệ sinh Y lọc định kỳ.
• Kiểm tra van một chiều sau bơm.
• Xả khí tại các điểm cao.
• Kiểm tra trạng thái van khóa sau bảo trì.
• Không tự ý chỉnh van giảm áp khi chưa có số liệu.
• Theo dõi áp khi bơm chuyển chế độ.
• Có nhật ký vận hành cho các van quan trọng.

Dữ liệu áp lực theo thời gian là cơ sở quan trọng để quyết định cần chỉnh van, vệ sinh lọc, thay van hay điều chỉnh bơm.

Những lỗi thường gặp khi kiểm tra hệ thống áp thay đổi

Một số lỗi thường gặp gồm:

• Chỉ đo áp một lần rồi kết luận.
• Không đo áp vào giờ cao điểm.
• Không kiểm tra áp cuối tuyến.
• Cài van giảm áp theo cảm tính.
• Bỏ qua Y lọc bị nghẹt.
• Không kiểm tra van một chiều sau bơm.
• Không kiểm tra khí trong đường ống.
• Không biết trạng thái thật của van khóa.
• Chọn van theo DN đường ống nhưng bỏ qua lưu lượng.
• Chọn PN theo áp trung bình, không theo áp lớn nhất.
• Không ghi nhật ký vận hành.
• Thay van khi chưa xác định nguyên nhân.

Tránh các lỗi này giúp hệ thống vận hành ổn định hơn và giảm chi phí sửa chữa không cần thiết.

Kết luận

Van Shinyi dùng cho hệ thống nước có áp suất thay đổi theo giờ cần được kiểm tra theo cả điều kiện áp thấp và áp cao trong ngày. Các hạng mục quan trọng gồm DN, PN, trạng thái van khóa, van một chiều, van giảm áp, van xả khí, Y lọc, đồng hồ áp, chế độ bơm và áp tại điểm tiêu thụ xa nhất.

Nếu áp giảm vào giờ cao điểm, cần kiểm tra lưu lượng, DN, Y lọc, van khóa và tổn thất đường ống. Nếu áp tăng vào giờ thấp điểm, cần kiểm tra van giảm áp, cài đặt bơm và áp lực lớn nhất của hệ thống. Nếu áp dao động liên tục, cần kiểm tra khí trong đường ống, van một chiều, bơm và điểm đo áp.

Đối với các hệ thống cần ổn định áp lực, bảo vệ thiết bị phía sau và hạn chế áp cao bất thường, bạn có thể tham khảo thêm danh mục Van giảm áp Shinyi để chọn loại phù hợp theo từng vị trí lắp đặt.

Câu hỏi thường gặp