Van Shinyi lắp tại điểm đấu nối giữa ống mới và ống cũ cần chú ý gì?

Van Shinyi lắp tại điểm đấu nối giữa ống mới và ống cũ thường gặp trong các công trình cải tạo hệ thống cấp nước, PCCC, phòng bơm, nhà máy, khu dân cư, khu công nghiệp hoặc tuyến ống hạ tầng. Đây là vị trí nhạy cảm vì hai đoạn ống có thể khác tuổi thọ, khác tiêu chuẩn, khác độ dày, khác mặt bích hoặc không còn thẳng tâm như thiết kế ban đầu.

Về cơ bản, Van Shinyi lắp tại điểm nối giữa ống mới và ống cũ cần chú ý DN, PN, tiêu chuẩn mặt bích, độ lệch tâm, tình trạng ống cũ, loại khớp nối, van khóa cô lập và bước thử kín sau lắp đặt. Không nên chỉ chọn van theo kích cỡ danh nghĩa, vì điểm nối cải tạo thường phát sinh nhiều sai lệch hơn so với hệ thống lắp mới hoàn toàn.

Bạn có thể tham khảo thêm các dòng Van Shinyi chính hãng dùng cho hệ thống cấp nước, PCCC, phòng bơm, xử lý nước, khu công nghiệp và công trình hạ tầng.

Vì sao điểm nối giữa ống mới và ống cũ cần kiểm tra kỹ?

Ống mới thường có thông số rõ ràng, mặt bích mới, độ đồng tâm tốt và bề mặt lắp đặt sạch hơn. Trong khi đó, ống cũ có thể đã bị ăn mòn, lệch tâm, biến dạng nhẹ, thay đổi sau nhiều lần sửa chữa hoặc không còn đúng hồ sơ ban đầu.

Một số rủi ro thường gặp gồm:

• Ống cũ và ống mới không cùng tiêu chuẩn mặt bích.
• Hai đầu ống bị lệch tâm.
• Mặt bích cũ bị rỗ, cong hoặc mòn.
• Bulong cũ bị gỉ, khó tháo.
• Gioăng cũ bị chai, mất đàn hồi.
• Ống cũ yếu, dễ rung khi siết quá lực.
• Van mới không khớp chiều dài lắp đặt.
• Sau khi chạy nước dễ rò tại mặt bích.
• Áp lực hệ thống thay đổi sau cải tạo.
• Không có van khóa để cô lập khi cần sửa.

Vì vậy, điểm đấu nối giữa ống mới và ống cũ cần được khảo sát thực tế trước khi chọn van.

Cần kiểm tra DN của ống mới và ống cũ

DN là kích cỡ danh nghĩa của đường ống và van. Khi lắp Van Shinyi tại điểm nối ống mới với ống cũ, cần kiểm tra cả hai bên chứ không chỉ nhìn theo bản vẽ hoặc theo van cũ đang lắp.

Cần kiểm tra:

• Ống mới có DN bao nhiêu.
• Ống cũ thực tế có đúng DN không.
• Mặt bích hai bên có cùng kích cỡ không.
• Đường kính trong có bị thu hẹp do cặn không.
• Ống cũ có từng bị thay đoạn khác chưa.
• Có cần dùng côn thu hoặc phụ kiện chuyển đổi không.
• Van Shinyi chọn có khớp với cả hai đầu nối không.

Nếu ống mới và ống cũ khác kích cỡ, không nên cố lắp trực tiếp. Cần dùng phụ kiện chuyển đổi đúng kỹ thuật để tránh rò rỉ và tổn thất áp.

Cần kiểm tra áp lực PN

Áp lực làm việc là yếu tố quan trọng tại điểm nối cải tạo. Ống mới có thể chịu áp tốt, nhưng ống cũ hoặc mặt bích cũ chưa chắc còn đảm bảo như ban đầu. Nếu chỉ chọn van theo áp lực cao mà không kiểm tra phần ống cũ, điểm nối vẫn có thể rò hoặc hư hỏng.

Cần kiểm tra:

• Áp lực làm việc bình thường của hệ thống.
• Áp lực cao nhất khi bơm chạy.
• Áp lực thử sau khi cải tạo.
• Ống cũ còn chịu áp tốt không.
• Mặt bích cũ có bị mòn, rỗ, cong không.
• Gioăng có phù hợp áp lực không.
• Van Shinyi chọn là PN10, PN16 hay cấp áp khác.
• Có nguy cơ va đập nước tại vị trí này không.

Với hệ thống cũ, nên kiểm tra áp lực thực tế và tình trạng ống trước khi quyết định cấp áp của van và phụ kiện đi kèm.

Cần kiểm tra tiêu chuẩn mặt bích

Tiêu chuẩn mặt bích quyết định van có lắp vừa với đường ống hay không. Ở điểm nối giữa ống mới và ống cũ, lỗi thường gặp là hai bên dùng mặt bích khác tiêu chuẩn hoặc mặt bích cũ không còn đúng kích thước do sửa chữa trước đó.

Cần kiểm tra:

• Mặt bích theo JIS, BS, DIN hay tiêu chuẩn khác.
• Số lỗ bulong trên mặt bích.
• Khoảng cách tâm lỗ bulong.
• Đường kính ngoài mặt bích.
• Đường kính lỗ bulong.
• Độ dày mặt bích.
• Mặt bích cũ có bị khoan sửa không.
• Mặt bích hai bên có đồng tiêu chuẩn không.
• Gioăng có đúng kích thước không.

Nếu van mới đúng tiêu chuẩn nhưng mặt bích cũ đã bị khoan sửa sai, khi lắp vẫn có thể lệch lỗ hoặc không ép kín gioăng.

Cần kiểm tra độ lệch tâm giữa hai đầu ống

Ống cũ sau thời gian dài sử dụng có thể bị võng, rung, lún nền, lệch gối đỡ hoặc bị kéo lệch sau nhiều lần sửa chữa. Nếu lắp van mới vào điểm lệch tâm, thân van có thể bị căng, mặt bích không ép đều và dễ rò nước.

Cần kiểm tra:

• Hai đầu ống có thẳng tâm không.
• Mặt bích có song song nhau không.
• Khoảng cách giữa hai mặt bích có đúng không.
• Ống cũ có bị võng hoặc nghiêng không.
• Có giá đỡ đường ống gần vị trí nối không.
• Khi siết bulong có phải kéo ép đường ống không.
• Có cần khớp nối mềm hoặc khớp nối gang để bù lệch không.

Không nên dùng lực siết bulong để kéo hai đầu ống lệch về với nhau. Cách này có thể làm van bị căng và rò sau một thời gian vận hành.

Cần kiểm tra tình trạng ống cũ

Ống cũ là phần dễ phát sinh rủi ro nhất tại điểm đấu nối. Bề ngoài có thể nhìn còn tốt, nhưng bên trong có thể bị cặn, ăn mòn hoặc giảm tiết diện dòng chảy.

Cần kiểm tra:

• Ống cũ có bị gỉ, mòn, rỗ không.
• Mặt bích cũ có còn phẳng không.
• Đường ống có bị cặn bẩn nhiều không.
• Có dấu hiệu rò rỉ cũ quanh mặt bích không.
• Bulong cũ có tháo được không.
• Gioăng cũ có bị dính chặt hoặc chai cứng không.
• Đường ống có bị rung khi vận hành không.
• Lớp sơn hoặc lớp phủ cũ có bong nhiều không.
• Có cần thay thêm đoạn ống cũ gần điểm nối không.

Nếu ống cũ quá yếu, chỉ thay van mới chưa chắc giải quyết được vấn đề. Cần xử lý cả đoạn ống hoặc mặt bích cũ để điểm nối bền hơn.

Cần bố trí van khóa để cô lập khu vực

Tại điểm nối ống mới và ống cũ, nên có phương án khóa nước để bảo trì hoặc xử lý sự cố. Nếu không có van khóa phù hợp, mỗi lần sửa điểm nối có thể phải dừng nước diện rộng.

Cần chú ý:

• Có van khóa trước điểm đấu nối không.
• Có van khóa sau điểm đấu nối không.
• Van Shinyi lắp tại vị trí này có nhiệm vụ khóa tuyến hay chỉ là van phụ trợ.
• Khi rò rỉ có cô lập được khu vực không.
• Có đủ không gian thao tác van không.
• Van có dễ tiếp cận khi cần đóng khẩn cấp không.
• Có đánh dấu van thuộc tuyến nào không.

Với tuyến chính hoặc tuyến cấp nước quan trọng, van khóa cô lập giúp giảm thời gian dừng hệ thống khi bảo trì.

Nên dùng loại Van Shinyi nào tại điểm đấu nối?

Loại van cần dùng phụ thuộc vào chức năng của vị trí đó. Không phải điểm nối nào cũng dùng cùng một loại van.

Có thể chọn theo hướng sau:

• Van cổng Shinyi: phù hợp vị trí cần khóa nước chính, đóng mở hoàn toàn, ít thao tác.
• Van bướm Shinyi: phù hợp đường ống lớn, không gian hẹp, cần thao tác nhanh.
• Van một chiều Shinyi: phù hợp điểm sau bơm hoặc vị trí cần chống nước hồi.
• Van xả khí Shinyi: phù hợp điểm cao, nơi dễ tích khí sau cải tạo.
• Y lọc Shinyi: phù hợp trước thiết bị cần bảo vệ, nhất là khi ống cũ có cặn.
• Khớp nối gang hoặc khớp nối mềm: phù hợp khi cần hỗ trợ đấu nối, bù lệch, giảm rung tùy vị trí.

Nếu mục tiêu chính là khóa tuyến tại điểm nối giữa ống mới và ống cũ, van cổng hoặc van bướm thường được cân nhắc nhiều nhất.

Bảng checklist kiểm tra trước khi lắp Van Shinyi tại điểm nối

Checklist này nên được dùng trước khi đặt hàng và trước khi thi công tại công trình cải tạo.

Bảng gợi ý chọn theo từng tình huống đấu nối

Bảng này chỉ dùng để định hướng. Khi thi công thực tế cần bám theo bản vẽ và khảo sát tại công trình.

Cần vệ sinh đường ống trước khi vận hành

Khi đấu nối ống mới với ống cũ, trong hệ thống có thể còn mạt hàn, đất cát, cặn sắt, rỉ cũ hoặc vật liệu thi công. Nếu không vệ sinh, các cặn này có thể làm kẹt van, hỏng gioăng hoặc ảnh hưởng thiết bị phía sau.

Cần thực hiện:

• Vệ sinh mặt bích trước khi đặt gioăng.
• Làm sạch cặn trong đoạn ống mới.
• Kiểm tra cặn trong đoạn ống cũ gần điểm nối.
• Xả rửa tuyến ống nếu cần.
• Lắp Y lọc trước thiết bị quan trọng nếu phù hợp.
• Kiểm tra van có đóng mở nhẹ không.
• Không để mạt hàn hoặc vật lạ kẹt trong van.
• Sau chạy thử cần kiểm tra lại rò rỉ và áp lực.

Với hệ thống cấp nước sinh hoạt hoặc PCCC, việc xả rửa sau cải tạo càng quan trọng để tránh cặn đi vào thiết bị.

Cần thử kín sau khi lắp

Sau khi lắp Van Shinyi tại điểm nối ống mới và ống cũ, cần thử kín trước khi đưa hệ thống vào vận hành chính thức. Đây là bước giúp phát hiện sớm rò rỉ tại mặt bích, gioăng, khớp nối hoặc đoạn ống cũ.

Cần kiểm tra:

• Mặt bích có thấm nước không.
• Gioăng có bị lệch không.
• Bulong có siết đều không.
• Khớp nối có bị rò không.
• Ống cũ có phát sinh rò mới không.
• Áp lực thử có đúng yêu cầu không.
• Van có đóng mở bình thường không.
• Sau khi xả áp có cần siết kiểm tra lại không.

Không nên bỏ qua thử kín vì điểm nối cải tạo thường có rủi ro cao hơn đường ống mới hoàn toàn.

Những lỗi thường gặp khi lắp van tại điểm nối ống mới và ống cũ

Một số lỗi thường gặp gồm:

• Chọn van theo DN trên bản vẽ mà không đo thực tế.
• Không kiểm tra tiêu chuẩn mặt bích cũ.
• Dùng lại gioăng cũ.
• Dùng lại bulong đã gỉ hoặc thiếu chiều dài.
• Không kiểm tra độ lệch tâm giữa hai đầu ống.
• Siết bulong để kéo ép hai đầu ống lệch.
• Không vệ sinh cặn trong ống cũ.
• Không bố trí van khóa cô lập.
• Không có giá đỡ gần điểm nối.
• Không thử kín sau khi lắp.
• Không kiểm tra rò sau khi vận hành vài giờ.
• Không đánh dấu van thuộc tuyến nào.

Các lỗi này có thể làm điểm nối nhanh rò rỉ, khó bảo trì và phát sinh chi phí sửa lại.

Lưu ý khi bảo trì sau khi đưa vào sử dụng

Điểm nối giữa ống mới và ống cũ nên được kiểm tra lại sau một thời gian vận hành. Lý do là khi hệ thống chạy ổn định, áp lực, rung động và nhiệt độ môi trường có thể làm lộ ra các lỗi nhỏ chưa thấy ngay lúc thử kín.

Nên kiểm tra:

• Mặt bích có rò hoặc thấm nước không.
• Bulong có bị lỏng không.
• Gioăng có bị xẹp hoặc lệch không.
• Ống cũ có phát sinh vết nứt, rò không.
• Van có đóng mở nhẹ không.
• Khớp nối có giữ kín không.
• Giá đỡ đường ống có chắc không.
• Có rung bất thường khi bơm chạy không.
• Có cần siết kiểm tra lại bulong không.
• Có cần vệ sinh Y lọc sau giai đoạn chạy thử không.

Nếu hệ thống có áp lực thay đổi liên tục, nên kiểm tra điểm nối sớm hơn so với các vị trí đường ống thông thường.

Kết luận

Van Shinyi lắp tại điểm đấu nối giữa ống mới và ống cũ cần chú ý nhiều hơn so với lắp trên hệ thống mới. Các yếu tố quan trọng gồm DN, PN, tiêu chuẩn mặt bích, độ lệch tâm, tình trạng ống cũ, gioăng, bulong, van khóa cô lập, khớp nối hỗ trợ và bước thử kín sau khi lắp.

Với công trình cải tạo, không nên chọn van chỉ dựa trên thông số cũ hoặc bản vẽ ban đầu. Cần khảo sát thực tế để tránh sai kích cỡ, sai mặt bích hoặc rò nước sau vận hành. Nếu điểm nối có liên quan đến bù lệch, hỗ trợ đấu nối hoặc giảm rung giữa các đoạn ống, bạn có thể tham khảo thêm danh mục Khớp nối gang Shinyi để chọn phụ kiện phù hợp cho từng vị trí.

Câu hỏi thường gặp