Van giảm áp Shinyi dùng khi nào và cần cài đặt áp suất bao nhiêu?

Áp lực nước quá cao có thể làm đường ống rung, thiết bị nhanh hỏng, van đóng mở không ổn định và tăng nguy cơ rò rỉ. Trong trường hợp áp lực đầu nguồn lớn hơn nhu cầu sử dụng, van giảm áp được lắp để hạ và duy trì áp lực phía sau ở mức phù hợp.

Van giảm áp Shinyi thường được sử dụng sau máy bơm, tại điểm chia vùng áp lực, đường cấp vào tòa nhà hoặc trước khu vực có thiết bị chịu áp thấp. Mức áp suất cài đặt không cố định cho mọi hệ thống mà phải căn cứ vào chiều cao cấp nước, tổn thất đường ống và giới hạn chịu áp của thiết bị.

Bạn có thể tham khảo các dòng Van Shinyi chính hãng dùng cho hệ thống cấp nước, phòng bơm, PCCC, xử lý nước và công trình hạ tầng.

Van giảm áp Shinyi là gì?

Van giảm áp Shinyi là thiết bị tự động hạ áp lực đầu vào cao xuống một mức áp lực đầu ra thấp hơn và tương đối ổn định. Khi lưu lượng sử dụng thay đổi, van tự điều chỉnh độ mở để duy trì áp lực phía sau gần với mức đã cài đặt.

Van thường gồm:

• Thân van chính.
• Màng van đàn hồi.
• Đĩa và trục van.
• Khoang điều khiển.
• Van pilot giảm áp.
• Đường ống dẫn áp lực.
• Van kim điều chỉnh tốc độ.
• Lọc nhỏ trên đường điều khiển.
• Đồng hồ áp lực nếu được trang bị.

Đối với van thủy lực giảm áp, năng lượng đóng mở chủ yếu được lấy từ áp lực của chính dòng nước.

Van giảm áp Shinyi hoạt động như thế nào?

Van pilot theo dõi áp lực ở phía sau van. Khi áp lực đầu ra thay đổi, pilot điều chỉnh áp lực trong khoang màng để thay đổi độ mở của van chính.

Quá trình hoạt động cơ bản:

• Khi áp lực đầu ra thấp hơn mức cài đặt, van chính mở thêm.
• Lưu lượng nước qua van tăng lên.
• Khi áp lực đầu ra đạt mức yêu cầu, van giữ độ mở phù hợp.
• Khi áp lực đầu ra vượt mức cài đặt, van chính đóng bớt.
• Áp lực phía sau được đưa về gần giá trị đã đặt.

Van không chỉ chuyển giữa trạng thái đóng hoàn toàn và mở hoàn toàn. Trong quá trình vận hành, van thường điều tiết ở nhiều mức mở khác nhau.

Khi nào cần sử dụng van giảm áp Shinyi?

Van giảm áp cần được xem xét khi áp lực đầu vào cao hơn mức mà đường ống, thiết bị hoặc khu vực sử dụng cần nhận.

Các trường hợp phổ biến gồm:

• Áp lực sau máy bơm quá cao.
• Áp lực nước đầu nguồn thường xuyên dao động.
• Nhà cao tầng cần chia thành nhiều vùng áp lực.
• Khu vực thấp nhận áp lực lớn do chênh lệch cao độ.
• Thiết bị phía sau có giới hạn chịu áp thấp.
• Vòi nước thường xuyên bị bắn mạnh.
• Đường ống rung hoặc phát tiếng động.
• Gioăng và mối nối hay bị rò rỉ.
• Đồng hồ hoặc van điều khiển hoạt động thiếu ổn định.
• Mạng lưới cần duy trì áp lực đầu ra theo thiết kế.
• Cần hạn chế lượng nước tiêu thụ do áp lực quá cao.
• Hệ thống có sự chênh lệch lớn giữa giờ cao điểm và thấp điểm.

Không nên lắp van chỉ vì cảm thấy nước chảy mạnh. Cần đo áp lực đầu vào và đầu ra tại nhiều thời điểm trước khi quyết định.

Dùng sau máy bơm tăng áp

Máy bơm có thể tạo áp lực lớn hơn nhu cầu của một số khu vực phía sau. Van giảm áp được sử dụng để hạ áp trước khi nước đi vào mạng lưới phân phối hoặc thiết bị chịu áp thấp.

Khi lắp sau bơm cần kiểm tra:

• Áp lực lớn nhất của máy bơm.
• Áp lực khi lưu lượng bằng không.
• Áp lực khi nhiều thiết bị cùng sử dụng.
• Khả năng bơm đóng mở liên tục.
• Nguy cơ va đập nước khi bơm dừng.
• Lưu lượng nhỏ nhất và lớn nhất qua van.
• Khoảng cách giữa bơm và van.
• Vị trí van một chiều.

Van giảm áp không thay thế việc lựa chọn máy bơm đúng công suất. Nếu bơm quá lớn, hệ thống vẫn có thể tiêu hao điện và vận hành thiếu ổn định.

Dùng để chia vùng áp lực trong tòa nhà

Trong nhà cao tầng, nếu dùng một áp lực cho toàn bộ công trình, các tầng thấp có thể phải chịu áp lực rất lớn. Hệ thống thường được chia thành nhiều vùng, mỗi vùng có mức áp lực riêng.

Van giảm áp có thể được lắp tại:

• Đầu vào của từng vùng cấp nước.
• Trục đứng dẫn xuống các tầng thấp.
• Phòng kỹ thuật trung gian.
• Nhánh cấp nước cho một nhóm tầng.
• Khu vực có thiết bị chịu áp thấp.

Mức cài đặt phải đủ để cấp nước đến điểm cao nhất của vùng, đồng thời không làm các tầng thấp chịu áp quá cao.

Dùng tại khu vực có chênh lệch địa hình

Trong mạng lưới cấp nước, khu vực nằm thấp hơn bể chứa hoặc trạm cấp nước có thể nhận áp lực tĩnh lớn. Van giảm áp giúp chia nhỏ chênh lệch cột nước và bảo vệ mạng lưới phía dưới.

Thiết bị thường được cân nhắc tại:

• Đường ống đi từ đồi cao xuống khu dân cư.
• Tuyến cấp nước có độ dốc lớn.
• Khu vực thấp cuối mạng lưới.
• Điểm chuyển tiếp giữa hai vùng cao độ.
• Nhánh phân phối có áp lực thiết kế thấp hơn tuyến chính.

Nếu chênh lệch áp quá lớn, có thể cần giảm áp theo nhiều cấp thay vì dùng một van duy nhất.

Dùng trước thiết bị cần áp lực ổn định

Một số thiết bị hoạt động tốt trong phạm vi áp lực nhất định. Áp lực quá cao hoặc thay đổi liên tục có thể làm thiết bị nhanh hỏng hoặc điều khiển thiếu chính xác.

Van giảm áp có thể bảo vệ:

• Đồng hồ đo nước.
• Van điện từ.
• Thiết bị vệ sinh.
• Bộ trao đổi nhiệt.
• Hệ thống tưới và vòi phun.
• Thiết bị xử lý nước.
• Máy móc sử dụng nước.
• Đường ống nhựa chịu áp thấp hơn.
• Van điều khiển phía sau.

Cần xem tài liệu kỹ thuật của thiết bị để xác định áp lực đầu vào cho phép.

Cài đặt áp suất bao nhiêu là phù hợp?

Không có một mức áp suất đầu ra dùng chung cho tất cả hệ thống. Giá trị cài đặt phải đáp ứng đồng thời hai yêu cầu:

• Đủ áp lực tại điểm sử dụng bất lợi nhất.
• Không vượt quá giới hạn chịu áp của đường ống và thiết bị.

Công thức xác định sơ bộ:

Áp lực cần cài đặt = áp lực yêu cầu tại điểm dùng + cột áp do chiều cao + tổn thất trên đường ống

Trong đó:

• Khoảng 10 mét cột nước tương đương gần 1 bar.
• Chiều cao cấp nước càng lớn thì áp lực cần tại đầu vùng càng cao.
• Đường ống dài, nhiều co cút và van sẽ làm tổn thất tăng.
• Lưu lượng càng lớn thì tổn thất áp thường càng cao.

Kết quả cuối cùng cần được đối chiếu với thiết kế và thông số chịu áp của thiết bị.

Mức áp suất tham khảo cho một số hệ thống

Bảng dưới đây chỉ dùng để tham khảo ban đầu, không thay thế việc tính toán kỹ thuật:

Các mức trên không phải giá trị bắt buộc. Một công trình có thể cần áp lực thấp hơn hoặc cao hơn tùy điều kiện thực tế.

Ví dụ xác định áp suất cài đặt

Giả sử van cấp nước cho một vùng cao khoảng 15 mét. Điểm sử dụng trên cùng cần duy trì 1,5 bar và tổn thất dự kiến trên đường ống là 0,5 bar.

Có thể ước tính:

• Cột áp chiều cao 15 mét: khoảng 1,5 bar.
• Áp lực cần tại điểm sử dụng: 1,5 bar.
• Tổn thất đường ống: 0,5 bar.
• Áp lực đầu vùng cần có: khoảng 3,5 bar.

Đây chỉ là ví dụ minh họa. Cần đo thực tế và kiểm tra thiết bị trước khi cài đặt chính thức.

Phải cài theo áp lực tĩnh hay áp lực động?

Cần kiểm tra cả hai loại áp lực:

• Áp lực tĩnh: đo khi phía sau gần như không sử dụng nước.
• Áp lực động: đo khi hệ thống đang có lưu lượng.

Nếu chỉ cài theo áp lực tĩnh, áp lực tại điểm sử dụng có thể bị thiếu khi nhiều thiết bị cùng hoạt động. Nếu chỉ quan tâm áp lực động, áp lực tĩnh khi không dùng nước có thể vượt giới hạn cho phép.

Van cần được kiểm tra ở:

• Trạng thái không sử dụng nước.
• Lưu lượng thấp.
• Lưu lượng vận hành bình thường.
• Lưu lượng lớn nhất dự kiến.
• Thời điểm bơm khởi động và dừng.

Áp lực đầu vào cần cao hơn đầu ra bao nhiêu?

Van giảm áp cần có một mức chênh lệch áp nhất định để hoạt động. Nếu áp lực đầu vào gần bằng hoặc thấp hơn giá trị đầu ra cài đặt, van không thể tạo thêm áp lực cho hệ thống.

Ví dụ, nếu cài đầu ra 3 bar nhưng áp lực đầu vào chỉ còn 2,5 bar vào giờ cao điểm, áp lực đầu ra thực tế sẽ không thể duy trì ở 3 bar.

Khi lựa chọn cần xác định:

• Áp lực đầu vào nhỏ nhất.
• Áp lực đầu vào bình thường.
• Áp lực đầu vào lớn nhất.
• Mức đầu ra cần duy trì.
• Chênh lệch áp qua van.
• Khả năng tạo xâm thực và tiếng ồn.

Phải chọn van theo toàn bộ khoảng vận hành, không chỉ theo một thời điểm đo.

Khi nào cần giảm áp qua hai cấp?

Nếu áp lực đầu vào quá cao trong khi đầu ra yêu cầu thấp, giảm toàn bộ áp lực qua một van có thể gây tiếng ồn, rung, xâm thực hoặc làm bộ phận bên trong nhanh mòn.

Có thể cân nhắc giảm áp hai cấp khi:

• Chênh lệch áp đầu vào và đầu ra rất lớn.
• Van thường xuyên phát tiếng ồn.
• Dòng nước có nguy cơ xâm thực.
• Áp lực đầu vào biến động rộng.
• Hệ thống cần độ ổn định cao.
• Nhà sản xuất hoặc thiết kế yêu cầu.

Hai van được cài đặt theo các mức trung gian để chia nhỏ chênh lệch áp. Giá trị từng cấp cần được tính toán, không nên chia đôi một cách máy móc.

Chọn DN van giảm áp Shinyi

DN của van giảm áp nên được chọn theo lưu lượng và tổn thất áp, không nhất thiết luôn bằng DN đường ống.

Nếu van quá lớn:

• Van thường chỉ mở một phần rất nhỏ.
• Áp lực dễ dao động ở lưu lượng thấp.
• Khả năng điều chỉnh kém ổn định.
• Chi phí đầu tư cao hơn.
• Màng và pilot có thể hoạt động liên tục.

Nếu van quá nhỏ:

• Không cấp đủ lưu lượng.
• Tổn thất áp tăng cao.
• Vận tốc nước qua van lớn.
• Van dễ rung và phát tiếng ồn.
• Các bộ phận bên trong nhanh mòn.

Cần kiểm tra lưu lượng nhỏ nhất, bình thường và lớn nhất trước khi chọn kích cỡ.

Chọn PN cho van giảm áp

PN phải được chọn theo áp lực lớn nhất ở phía đầu vào, không phải chỉ dựa vào áp lực đầu ra sau khi giảm.

Cần kiểm tra:

• Áp lực lớn nhất của máy bơm.
• Áp lực tĩnh khi không sử dụng nước.
• Áp lực thử đường ống.
• Nguy cơ tăng áp đột ngột.
• Áp lực trước và sau van.
• PN của mặt bích.
• Khả năng chịu áp của gioăng và bulong.

Nếu đầu vào có thể đạt 14 bar nhưng đầu ra chỉ cài 4 bar, thân van vẫn phải chịu được áp lực đầu vào 14 bar.

Bảng checklist xác định áp suất cài đặt

Cụm van giảm áp nên bố trí những thiết bị nào?

Một cụm giảm áp hoàn chỉnh thường cần các thiết bị hỗ trợ để vận hành và bảo trì thuận tiện.

Có thể bao gồm:

• Van khóa phía trước.
• Y lọc giữ cặn.
• Đồng hồ áp lực đầu vào.
• Van giảm áp Shinyi.
• Đồng hồ áp lực đầu ra.
• Van khóa phía sau.
• Khớp nối tháo lắp nếu cần.
• Đường bypass có van khóa.
• Van xả hoặc điểm thử áp.
• Giá đỡ đường ống.

Đường bypass phải được quản lý chặt chẽ và thường đóng trong vận hành bình thường. Nếu bypass bị mở, nước áp lực cao có thể đi thẳng sang khu vực phía sau mà không được giảm áp.

Vì sao cần lắp Y lọc trước van giảm áp?

Cặn rắn có thể làm tắc đường pilot, van kim hoặc các lỗ dẫn nhỏ. Khi đó, van giảm áp có thể phản ứng chậm, không đóng kín hoặc không duy trì đúng áp lực.

Y lọc phía trước giúp:

• Giữ cát và gỉ sét.
• Bảo vệ đường pilot.
• Hạn chế cặn làm kẹt màng van.
• Giúp van điều chỉnh ổn định.
• Giảm tần suất sửa chữa.
• Kéo dài tuổi thọ thiết bị.

Y lọc phải được vệ sinh định kỳ. Lọc bị nghẹt sẽ làm áp lực đầu vào van giảm và khiến khu vực phía sau thiếu nước.

Cách cài đặt áp suất van giảm áp Shinyi

Việc điều chỉnh cần thực hiện từ từ và theo dõi đồng hồ áp lực đầu ra.

Quy trình cơ bản:

1. Kiểm tra van được lắp đúng chiều.
2. Kiểm tra Y lọc và đường pilot sạch.
3. Mở đầy đủ các van khóa trên đường điều khiển.
4. Mở van khóa đầu vào từ từ.
5. Tạo một mức lưu lượng sử dụng phía sau.
6. Theo dõi đồng hồ áp lực đầu vào và đầu ra.
7. Điều chỉnh pilot từng bước nhỏ.
8. Chờ áp lực ổn định sau mỗi lần chỉnh.
9. Kiểm tra tại lưu lượng thấp và lưu lượng lớn.
10. Kiểm tra áp lực tĩnh khi dừng sử dụng.
11. Khóa hoặc cố định vít điều chỉnh.
12. Ghi lại giá trị cài đặt để theo dõi.

Chiều tăng hoặc giảm áp trên vít điều chỉnh cần tuân theo hướng dẫn của đúng model. Không nên tự mặc định chiều xoay cho mọi loại van.

Có nên cài van khi không có dòng nước?

Không nên chỉ điều chỉnh van trong trạng thái hoàn toàn không có lưu lượng. Áp lực tĩnh có thể đạt đúng giá trị nhưng khi sử dụng nước, áp lực động lại giảm quá thấp.

Cách phù hợp hơn là:

• Điều chỉnh sơ bộ ở lưu lượng nhỏ.
• Kiểm tra tại lưu lượng bình thường.
• Thử tại lưu lượng lớn dự kiến.
• Đóng các điểm dùng để kiểm tra áp lực tĩnh.
• Điều chỉnh lại nếu cần.

Van phải duy trì được áp lực phù hợp trong toàn bộ phạm vi vận hành.

Những lỗi thường gặp khi cài đặt

Một số lỗi phổ biến gồm:

• Cài áp lực theo cảm giác.
• Không đo áp lực đầu vào.
• Chỉ đo khi không có lưu lượng.
• Không tính chiều cao cấp nước.
• Không tính tổn thất đường ống.
• Cài đầu ra cao hơn khả năng của thiết bị.
• Chọn van quá lớn so với lưu lượng.
• Giảm áp quá nhiều qua một cấp.
• Không lắp đồng hồ ở hai phía.
• Không vệ sinh Y lọc.
• Điều chỉnh pilot quá nhanh.
• Tự ý thay đổi van kim.
• Mở bypass trong khi vận hành.
• Chọn PN theo áp lực đầu ra.
• Không kiểm tra áp lực giờ thấp điểm.

Những lỗi này có thể khiến van hoạt động không ổn định dù bản thân thiết bị không bị hỏng.

Dấu hiệu van giảm áp cài chưa phù hợp

Van có thể cần được kiểm tra lại khi xuất hiện các hiện tượng:

• Nước phía sau quá yếu.
• Áp lực đầu ra vẫn quá cao.
• Kim đồng hồ dao động liên tục.
• Van rung hoặc phát tiếng ồn.
• Áp lực tăng dần khi không sử dụng nước.
• Tầng trên thiếu nước nhưng tầng dưới vẫn mạnh.
• Thiết bị phía sau thường xuyên rò rỉ.
• Van đóng mở liên tục.
• Áp lực giảm mạnh khi dùng nhiều nước.
• Không duy trì được giá trị cài đặt.

Nguyên nhân có thể đến từ kích cỡ van, pilot, cặn bẩn, lưu lượng hoặc áp lực đầu vào, không chỉ do thao tác cài đặt.

Bảo trì van giảm áp Shinyi

Van giảm áp cần được kiểm tra định kỳ để duy trì độ ổn định của áp lực đầu ra.

Các công việc nên thực hiện gồm:

• Ghi lại áp lực đầu vào và đầu ra.
• Vệ sinh Y lọc trước van.
• Vệ sinh lọc nhỏ trên đường pilot.
• Kiểm tra van kim.
• Kiểm tra đường ống điều khiển.
• Kiểm tra màng van.
• Kiểm tra gioăng làm kín.
• Kiểm tra tiếng ồn và rung.
• Kiểm tra mặt bích, bulong.
• Thử van ở nhiều mức lưu lượng.
• Kiểm tra đường bypass có đóng kín không.
• Đối chiếu áp lực thực tế với giá trị cài đặt.

Nếu áp lực đầu ra thường xuyên thay đổi, cần xác định nguyên nhân trước khi tiếp tục vặn vít điều chỉnh.

Kết luận

Van giảm áp Shinyi nên được sử dụng khi áp lực đầu vào cao hơn nhu cầu của khu vực phía sau, áp lực thường xuyên dao động hoặc hệ thống cần chia thành nhiều vùng. Thiết bị thường được lắp sau máy bơm, tại đường cấp vào tòa nhà, khu vực có chênh lệch cao độ hoặc trước thiết bị cần áp lực ổn định.

Mức áp suất cài đặt phải được tính từ áp lực cần tại điểm sử dụng, chiều cao cấp nước và tổn thất đường ống. Các mức 2–4 bar chỉ mang tính tham khảo cho một số hệ thống thông thường, không thể áp dụng máy móc cho mọi công trình.

Bạn có thể tham khảo thêm danh mục Van giảm áp Shinyi để lựa chọn DN, PN và cấu hình điều khiển phù hợp với hệ thống.

Câu hỏi thường gặp