Van một chiều Shinyi dùng cho hệ thống bơm luân phiên cần bố trí ra sao?

Van một chiều Shinyi dùng cho hệ thống bơm luân phiên có nhiệm vụ ngăn nước chảy ngược về máy bơm đang dừng. Trong các hệ thống có 2 bơm, 3 bơm hoặc nhiều bơm chạy luân phiên, nếu không bố trí van một chiều đúng cách, nước từ bơm đang chạy có thể hồi ngược qua bơm đang nghỉ, làm giảm áp, rung đường ống, quay ngược cánh bơm hoặc gây lỗi vận hành.

Về cơ bản, mỗi máy bơm trong hệ thống bơm luân phiên nên có một van một chiều Shinyi riêng lắp trên đường đẩy sau bơm, trước khi các nhánh nhập vào ống góp chung. Không nên chỉ lắp một van một chiều duy nhất sau ống góp, vì cách này không ngăn được nước hồi ngược qua từng bơm đang dừng.

Bạn có thể tham khảo thêm các dòng Van Shinyi chính hãng dùng cho hệ thống cấp nước, PCCC, phòng bơm, xử lý nước, khu công nghiệp và công trình hạ tầng.

Hệ thống bơm luân phiên là gì?

Hệ thống bơm luân phiên là hệ thống có từ hai máy bơm trở lên, được điều khiển để chạy thay đổi theo nhu cầu sử dụng nước. Một bơm có thể chạy chính, bơm còn lại dự phòng hoặc các bơm thay nhau chạy để giảm tải và tăng tuổi thọ thiết bị.

Một số hệ thống thường dùng bơm luân phiên gồm:

• Hệ thống cấp nước tòa nhà.
• Hệ thống bơm tăng áp.
• Hệ thống PCCC.
• Trạm bơm nước sạch.
• Trạm bơm xử lý nước.
• Hệ thống HVAC, chiller, nước làm mát.
• Nhà máy sản xuất.
• Khu công nghiệp, khu nghỉ dưỡng, chung cư.
• Hệ thống bơm bồn chứa hoặc bể trung gian.

Trong các hệ thống này, van một chiều đóng vai trò rất quan trọng vì nó giúp từng bơm hoạt động độc lập, hạn chế dòng chảy ngược và bảo vệ cụm bơm.

Vì sao bơm luân phiên cần van một chiều riêng?

Khi một máy bơm đang chạy, áp lực nước trên đường đẩy sẽ cao hơn nhánh của bơm đang dừng. Nếu không có van một chiều riêng cho từng bơm, nước có thể chảy ngược qua bơm đang nghỉ.

Rủi ro thường gặp gồm:

• Nước hồi ngược qua bơm đang dừng.
• Cánh bơm bị quay ngược.
• Tụt áp trên đường ống chung.
• Bơm đang chạy bị giảm hiệu suất.
• Đường ống rung hoặc phát tiếng ồn.
• Van, khớp nối và mặt bích nhanh xuống cấp.
• Hệ thống điều khiển áp lực hoạt động không ổn định.
• Khi bảo trì một bơm phải dừng nhiều khu vực hơn.
• Nguy cơ va đập nước khi bơm khởi động hoặc dừng.

Vì vậy, nguyên tắc cơ bản là mỗi bơm phải có một van một chiều riêng trên đường đẩy.

Van một chiều Shinyi nên lắp ở đâu?

Van một chiều Shinyi nên lắp trên đường đẩy của từng máy bơm, sau cửa xả bơm và trước khi nhánh đường ống của bơm nhập vào ống góp chung. Đây là vị trí giúp ngăn nước từ ống góp chảy ngược về từng bơm.

Bố trí thường gặp:

• Đầu hút bơm có van khóa.
• Sau bơm có khớp nối mềm nếu cần giảm rung.
• Sau đó lắp van một chiều Shinyi.
• Tiếp theo là van khóa để cô lập khi bảo trì.
• Các nhánh sau đó mới nhập vào ống góp chung.
• Trên ống góp có thể có đồng hồ áp, cảm biến áp hoặc van xả khí nếu cần.

Tùy thiết kế, thứ tự van khóa và van một chiều có thể thay đổi, nhưng cần đảm bảo khi một bơm dừng thì nước không hồi ngược qua bơm đó.

Không nên chỉ lắp một van một chiều sau ống góp

Một lỗi khá phổ biến là chỉ lắp một van một chiều sau ống góp chung của cả cụm bơm. Cách này có thể ngăn nước hồi từ hệ thống về cụm bơm, nhưng không ngăn được nước hồi qua từng bơm trong cùng cụm.

Không nên bố trí như vậy vì:

• Bơm đang dừng vẫn có thể bị nước hồi qua.
• Cụm bơm khó vận hành độc lập.
• Khi một bơm hỏng, khó cô lập riêng.
• Dòng nước trong ống góp dễ bị rối.
• Có thể gây quay ngược cánh bơm.
• Áp lực hệ thống không ổn định.
• Khó bảo trì từng máy bơm riêng lẻ.

Với bơm luân phiên, mỗi nhánh bơm cần có van một chiều riêng. Sau đó, nếu thiết kế yêu cầu, có thể bổ sung thêm van một chiều trên tuyến chính nhưng không thay thế cho van riêng từng bơm.

Cần chọn loại van một chiều Shinyi nào?

Van một chiều Shinyi có nhiều kiểu khác nhau, tùy vị trí lắp, kích cỡ đường ống, áp lực, lưu lượng và không gian phòng bơm. Không nên chọn một kiểu cho mọi trường hợp.

Có thể cân nhắc theo hướng sau:

• Van một chiều lá lật Shinyi: phù hợp tuyến nước sạch, lưu lượng ổn định, đường ống ngang, cần tổn thất áp thấp.
• Van một chiều lò xo Shinyi: phù hợp vị trí cần đóng nhanh hơn, hạn chế nước hồi và có thể dùng ở một số không gian lắp gọn.
• Van một chiều cánh bướm Shinyi: phù hợp tuyến ống lớn, không gian hẹp, cần thân van gọn, lắp giữa hai mặt bích.
• Van một chiều mặt bích Shinyi: phù hợp hệ thống bơm lớn, đường ống chính, trạm bơm, PCCC và cấp nước công nghiệp.

Với hệ thống bơm luân phiên, nên ưu tiên loại van đóng kín tốt, ít gây va đập, dễ bảo trì và đúng tiêu chuẩn mặt bích của đường ống.

Cần kiểm tra hướng dòng chảy

Van một chiều chỉ hoạt động đúng khi lắp đúng chiều dòng chảy. Trên thân van thường có mũi tên chỉ hướng nước đi. Nếu lắp ngược, nước có thể không đi qua được hoặc van không chống hồi đúng chức năng.

Cần kiểm tra:

• Mũi tên trên thân van có cùng chiều nước đẩy ra không.
• Van lắp trên đường đẩy, không lắp nhầm đường hút.
• Hướng nước từ bơm đi ra ống góp chung.
• Van có đủ không gian để lá van hoặc đĩa van hoạt động không.
• Sau lắp có thử chạy từng bơm riêng không.
• Khi một bơm chạy, bơm còn lại có bị hồi nước không.

Với cụm nhiều bơm, nên đánh dấu rõ từng nhánh bơm để tránh lắp nhầm trong quá trình thi công hoặc bảo trì.

Cần kết hợp với van khóa

Van một chiều giúp chống dòng chảy ngược, nhưng không thay thế van khóa. Trong hệ thống bơm luân phiên, mỗi bơm nên có van khóa để cô lập khi cần sửa chữa, thay thế hoặc bảo trì.

Nên bố trí:

• Van khóa ở đường hút bơm.
• Van một chiều ở đường đẩy sau bơm.
• Van khóa ở phía sau van một chiều hoặc trên nhánh đẩy.
• Đồng hồ áp để kiểm tra áp lực từng nhánh nếu cần.
• Khớp nối mềm nếu cụm bơm rung mạnh.
• Y lọc ở đầu hút nếu nguồn nước có cặn và thiết kế cho phép.

Nếu không có van khóa riêng, khi một bơm cần sửa có thể phải dừng cả cụm bơm hoặc dừng toàn bộ hệ thống.

Cần chú ý hiện tượng va đập nước

Va đập nước có thể xảy ra khi bơm dừng đột ngột, dòng nước đổi chiều nhanh hoặc van một chiều đóng quá mạnh. Hiện tượng này có thể gây tiếng “đập”, rung ống, hỏng gioăng, lỏng bulong hoặc ảnh hưởng máy bơm.

Cần kiểm tra:

• Bơm có dừng khởi động thường xuyên không.
• Đường ống có áp lực cao không.
• Chiều dài tuyến ống sau bơm có lớn không.
• Van một chiều có đóng quá mạnh không.
• Có tiếng kêu khi bơm dừng không.
• Có rung tại mặt bích hoặc khớp nối không.
• Có cần loại van đóng êm hơn không.
• Có cần bình tích áp hoặc giải pháp giảm va đập không.

Nếu hệ thống có dấu hiệu va đập nước, cần kiểm tra lại loại van một chiều, vị trí lắp và chế độ điều khiển bơm.

Bảng gợi ý bố trí van cho cụm bơm luân phiên

Bảng này chỉ là cách bố trí tham khảo. Khi thi công thực tế cần bám theo bản vẽ kỹ thuật và điều kiện phòng bơm.

Bảng checklist chọn van một chiều Shinyi cho bơm luân phiên

Checklist này nên dùng trước khi đặt hàng, nhất là với cụm bơm trong tòa nhà, nhà máy hoặc hệ thống PCCC.

Nên lắp van một chiều trước hay sau van khóa?

Trong cụm bơm, cách bố trí có thể khác nhau tùy thiết kế, nhưng mục tiêu là phải ngăn nước hồi qua bơm và vẫn cô lập được thiết bị khi bảo trì. Thông thường, trên đường đẩy từng bơm sẽ có van một chiều và van khóa đi cùng nhau.

Có thể bố trí theo hướng:

• Bơm.
• Khớp nối mềm nếu cần.
• Van một chiều Shinyi.
• Van khóa.
• Ống góp chung.

Cách này giúp van một chiều ngăn nước hồi ngay sau bơm, còn van khóa phía sau giúp cô lập khi cần tháo van hoặc sửa bơm. Tuy nhiên, nếu bản vẽ công trình có quy định khác thì cần làm theo thiết kế đã được duyệt.

Cần lưu ý khi lắp cho hệ thống PCCC

Nếu hệ thống bơm luân phiên thuộc PCCC, việc bố trí van một chiều cần tuân thủ hồ sơ thiết kế, tiêu chuẩn nghiệm thu và yêu cầu của đơn vị thẩm duyệt. Không nên tự ý thay đổi loại van hoặc vị trí van nếu chưa có xác nhận kỹ thuật.

Cần kiểm tra:

• Van có đúng chủng loại trong bản vẽ PCCC không.
• Áp lực làm việc có phù hợp không.
• Van một chiều có lắp sau từng bơm không.
• Hướng dòng chảy có đúng không.
• Van khóa có đúng trạng thái sau bảo trì không.
• Có đồng hồ áp để kiểm tra cụm bơm không.
• Có đủ không gian kiểm tra định kỳ không.
• Có ghi nhãn rõ bơm chính, bơm dự phòng, bơm bù áp không.

Với hệ thống PCCC, sai trạng thái van hoặc lắp sai chiều van một chiều có thể ảnh hưởng lớn đến khả năng cấp nước khi có sự cố.

Những lỗi thường gặp khi bố trí van một chiều cho bơm luân phiên

Một số lỗi thường gặp gồm:

• Chỉ lắp một van một chiều sau ống góp chung.
• Không lắp van một chiều riêng cho từng bơm.
• Lắp van một chiều sai chiều dòng chảy.
• Chọn sai DN hoặc PN.
• Chọn sai tiêu chuẩn mặt bích.
• Không có van khóa để cô lập từng bơm.
• Lắp van quá sát vị trí rung mạnh mà không có giải pháp giảm rung.
• Không kiểm tra tiếng va đập nước khi bơm dừng.
• Không thử chạy từng bơm riêng sau khi lắp.
• Không kiểm tra bơm đang dừng có bị nước hồi không.
• Không đánh dấu từng nhánh bơm.
• Không có kế hoạch bảo trì định kỳ.

Phần lớn sự cố không đến từ bản thân van, mà đến từ việc bố trí thiếu van riêng cho từng bơm hoặc lắp sai chiều dòng chảy.

Bảo trì van một chiều Shinyi trong cụm bơm

Van một chiều trong cụm bơm cần được kiểm tra định kỳ vì nó làm việc liên tục theo trạng thái chạy dừng của bơm. Nếu van kẹt, đóng không kín hoặc có cặn bám, hệ thống bơm luân phiên sẽ hoạt động kém ổn định.

Nên kiểm tra:

• Van có tiếng kêu bất thường không.
• Có nước hồi qua bơm đang dừng không.
• Bơm đang nghỉ có bị quay ngược không.
• Mặt bích van có rò nước không.
• Bulong có bị lỏng hoặc gỉ không.
• Lá van hoặc đĩa van có kẹt không.
• Gioăng làm kín có xuống cấp không.
• Van có đóng mở đúng theo dòng chảy không.
• Áp lực trên ống góp có ổn định không.
• Sau bảo trì có mở lại đúng van khóa không.

Nếu phát hiện nước hồi qua bơm đang dừng, cần kiểm tra ngay van một chiều trên nhánh bơm đó.

Kết luận

Van một chiều Shinyi dùng cho hệ thống bơm luân phiên cần được bố trí riêng cho từng máy bơm, lắp trên đường đẩy sau bơm và trước khi nhập vào ống góp chung. Cách bố trí này giúp ngăn nước hồi qua bơm đang dừng, bảo vệ máy bơm, giữ áp lực ổn định và giúp từng bơm có thể vận hành độc lập.

Khi chọn và lắp đặt, cần kiểm tra DN, PN, tiêu chuẩn mặt bích, kiểu van một chiều, hướng dòng chảy, khoảng lắp đặt, rung động từ bơm, van khóa cô lập và kế hoạch bảo trì. Với các hệ thống cấp nước, bơm tăng áp, PCCC hoặc trạm bơm cần chống nước hồi ổn định, bạn có thể tham khảo thêm danh mục Van 1 chiều Shinyi để chọn loại phù hợp theo từng cụm bơm.

Câu hỏi thường gặp