Van một chiều Shinyi dùng cho hệ thống bơm hút từ bể ngầm cần chọn thế nào?

Van một chiều Shinyi dùng cho hệ thống bơm hút từ bể ngầm cần được chọn đúng vị trí, đúng chiều dòng chảy và đúng điều kiện vận hành. Đây là hạng mục quan trọng vì liên quan trực tiếp đến khả năng chống nước hồi, giữ áp đường ống, bảo vệ máy bơm và hạn chế tình trạng bơm quay ngược khi dừng.

Về cơ bản, hệ thống bơm hút từ bể ngầm thường cần rọ bơm ở đầu hút trong bể và van một chiều Shinyi trên đường ống đẩy sau bơm. Rọ bơm giúp giữ nước mồi và lọc rác thô ở đầu hút, còn van một chiều trên đường đẩy giúp ngăn nước từ hệ thống phía sau hồi ngược về máy bơm. Không nên nhầm hai vị trí này khi chọn thiết bị.

Bạn có thể tham khảo thêm các dòng Van Shinyi chính hãng dùng cho hệ thống cấp nước, phòng bơm, bể chứa, PCCC, xử lý nước và công trình hạ tầng.

Hệ thống bơm hút từ bể ngầm có đặc điểm gì?

Hệ thống bơm hút từ bể ngầm thường gặp trong tòa nhà, nhà xưởng, trường học, bệnh viện, khu dân cư, khách sạn, trung tâm thương mại và các công trình có bể chứa nước đặt thấp hơn máy bơm. Máy bơm hút nước từ bể ngầm, sau đó đẩy nước lên bồn cao, bể mái, đường ống cấp nước hoặc hệ thống tăng áp.

Một số đặc điểm thường gặp gồm:

• Nguồn nước nằm trong bể ngầm.
• Máy bơm đặt trong phòng bơm hoặc khu kỹ thuật.
• Đường hút nối từ bể ngầm đến máy bơm.
• Đường đẩy đưa nước ra hệ thống phía sau.
• Có thể có bồn mái hoặc bồn chứa trên cao.
• Có thể có nhiều bơm chạy luân phiên.
• Có nguy cơ nước hồi khi bơm dừng.
• Có nguy cơ mất nước mồi nếu đầu hút không giữ nước tốt.
• Có thể phát sinh rung, tụt áp hoặc búa nước nếu bố trí van sai.
• Cần bảo trì bơm mà không dừng toàn bộ hệ thống quá lâu.

Vì vậy, van một chiều Shinyi cần được chọn theo đúng chức năng chống hồi trên đường đẩy, đồng thời phải phối hợp đúng với rọ bơm, van khóa, Y lọc, khớp nối mềm và đồng hồ áp.

Cần phân biệt van một chiều và rọ bơm

Đây là điểm rất dễ nhầm. Trong hệ thống bơm hút từ bể ngầm, rọ bơm và van một chiều đều có chức năng liên quan đến chống dòng chảy ngược, nhưng vị trí và nhiệm vụ không giống nhau.

Rọ bơm thường lắp ở:

• Đầu ống hút đặt trong bể ngầm.
• Vị trí ngập nước.
• Đầu hút cần giữ nước mồi.
• Nơi cần chặn rác thô đi vào ống hút.
• Tuyến hút của bơm ly tâm cần duy trì nước trong ống.

Van một chiều Shinyi thường lắp ở:

• Đường ống đẩy sau máy bơm.
• Sau từng bơm trong cụm nhiều bơm.
• Trước khi nước nhập vào ống góp chung.
• Tuyến đẩy lên bồn cao hoặc hệ thống cấp nước.
• Vị trí cần chống nước từ phía sau hồi về bơm.

Nếu dùng sai vị trí, hệ thống có thể mất nước mồi, tụt áp, bơm quay ngược hoặc chống hồi không hiệu quả.

Van một chiều Shinyi nên lắp ở đâu?

Van một chiều Shinyi trong hệ bơm hút từ bể ngầm thường nên đặt trên đường ống đẩy sau máy bơm. Đây là vị trí giúp chặn nước từ ống góp, bồn cao hoặc hệ thống phía sau hồi ngược về bơm khi bơm dừng.

Cách bố trí phổ biến:

• Bể ngầm chứa nước.
• Rọ bơm ở đầu ống hút trong bể.
• Đường hút về máy bơm.
• Van khóa đường hút nếu cần cô lập.
• Máy bơm cấp nước.
• Khớp nối mềm nếu cần giảm rung.
• Van một chiều Shinyi trên đường đẩy.
• Van khóa sau van một chiều.
• Đồng hồ áp hoặc cảm biến áp nếu có.
• Ống góp hoặc tuyến cấp nước chính.

Tùy bản vẽ, thứ tự có thể thay đổi, nhưng nguyên tắc là van một chiều phải ngăn được nước hồi từ phía sau về máy bơm.

Cần kiểm tra chiều dòng chảy

Chiều dòng chảy là yếu tố quan trọng nhất khi lắp van một chiều Shinyi. Trên thân van thường có mũi tên chỉ hướng nước đi. Với đường đẩy của bơm hút từ bể ngầm, mũi tên phải hướng từ máy bơm ra hệ thống phía sau.

Cần kiểm tra:

• Mũi tên trên thân van có đúng chiều không.
• Van có lắp trên đường đẩy, không lắp nhầm đường hút.
• Hướng nước đi từ bơm ra ống góp có đúng không.
• Nếu có nhiều bơm, từng nhánh bơm có đúng chiều không.
• Sau khi lắp có chạy thử từng bơm không.
• Khi bơm dừng, nước có hồi ngược không.
• Đồng hồ áp có tụt nhanh bất thường không.
• Bơm có bị quay ngược sau khi dừng không.

Nếu lắp ngược chiều, bơm có thể không đẩy được nước hoặc van không thực hiện đúng chức năng chống hồi.

Cần chọn đúng kiểu van một chiều Shinyi

Van một chiều Shinyi có thể có nhiều kiểu khác nhau. Việc chọn loại nào phụ thuộc vào DN, áp lực, hướng lắp, lưu lượng, không gian lắp đặt và yêu cầu vận hành của cụm bơm.

Có thể cân nhắc:

• Van một chiều lá lật Shinyi cho tuyến nước sạch, đường ống ngang, lưu lượng tương đối ổn định.
• Van một chiều lò xo Shinyi cho vị trí cần đóng nhanh hơn hoặc yêu cầu lắp đặt phù hợp theo thiết kế.
• Van một chiều cánh bướm Shinyi cho tuyến DN lớn, không gian lắp đặt ngắn, lắp giữa hai mặt bích.
• Van một chiều mặt bích Shinyi cho phòng bơm, trạm bơm, tuyến ống lớn và hệ cấp nước công trình.

Không nên chọn một kiểu van cho mọi hệ bơm. Cần kiểm tra catalogue, hướng lắp cho phép, áp lực, lưu lượng và điều kiện vận hành thực tế.

Cần kiểm tra DN của van

DN của van một chiều phải phù hợp với đường ống đẩy của bơm. Nếu chọn sai DN, van có thể không lắp vừa hoặc làm tăng tổn thất áp.

Cần kiểm tra:

• Cửa đẩy bơm là DN bao nhiêu.
• Đường ống đẩy sau bơm dùng DN bao nhiêu.
• Ống góp chung dùng DN bao nhiêu.
• Van một chiều có cùng DN với đường ống không.
• Có đoạn thu hoặc mở đường ống không.
• Lưu lượng bơm có phù hợp với DN van không.
• Van có đồng bộ với van khóa, khớp nối mềm, đồng hồ áp không.

Không nên giảm DN van để tiết kiệm chi phí. Van nhỏ hơn đường ống có thể làm tăng tổn thất áp, giảm lưu lượng và khiến bơm làm việc nặng hơn.

Cần kiểm tra PN và áp lực làm việc

Đường đẩy của bơm thường chịu áp lực cao hơn đường hút. Khi bơm khởi động, dừng hoặc cấp lên bồn cao, áp lực có thể thay đổi nhanh. Vì vậy, PN của van một chiều Shinyi cần chọn đúng theo áp lực thực tế.

Cần kiểm tra:

• Áp lực làm việc bình thường của bơm.
• Áp lực cao nhất khi bơm chạy.
• Áp lực hồi từ bồn cao hoặc tuyến phía sau.
• Áp lực thử trước khi vận hành.
• Hệ thống dùng PN10, PN16 hay cấp áp khác.
• Có bơm biến tần hay bơm chạy trực tiếp không.
• Có nguy cơ búa nước khi bơm dừng không.
• Mặt bích, gioăng và bulong có đồng bộ cấp áp không.

Không nên chọn van sát mức tối thiểu nếu hệ thống có áp dao động, bơm tăng áp hoặc tuyến cấp lên bồn cao.

Cần kiểm tra hướng lắp ngang hay đứng

Không phải loại van một chiều nào cũng phù hợp với mọi hướng lắp. Một số loại phù hợp hơn cho ống ngang, một số có thể lắp ống đứng nếu dòng chảy đi đúng chiều và cấu tạo van cho phép.

Cần kiểm tra:

• Van lắp trên đoạn ống ngang hay ống đứng.
• Dòng nước đi ngang hay đi thẳng đứng lên trên.
• Loại van có cho phép lắp theo hướng đó không.
• Lá van, đĩa van hoặc lò xo có đóng kín đúng không.
• Khi bơm dừng, van có đóng kịp không.
• Van có phát tiếng đập mạnh không.
• Có đủ không gian tháo kiểm tra van không.

Nếu lắp sai hướng, van có thể đóng không kín, đóng chậm, kẹt hoặc tạo tiếng ồn khi bơm dừng.

Hệ nhiều bơm cần mỗi bơm một van một chiều

Với hệ bơm hút từ bể ngầm có nhiều bơm chạy luân phiên, mỗi bơm nên có một van một chiều riêng trên đường đẩy. Đây là nguyên tắc rất quan trọng.

Nên bố trí:

• Mỗi bơm có van một chiều riêng.
• Mỗi bơm có van khóa riêng.
• Van một chiều nằm trước điểm nhập vào ống góp chung.
• Có đồng hồ áp hoặc cảm biến áp trên ống góp nếu cần.
• Có nhãn bơm số 1, bơm số 2, bơm dự phòng.
• Chạy thử từng bơm riêng sau khi lắp.
• Kiểm tra bơm đang dừng có bị quay ngược không.

Nếu chỉ lắp một van một chiều sau ống góp chung, nước vẫn có thể hồi qua bơm đang dừng trong một số trường hợp. Điều này làm hệ thống tụt áp, bơm quay ngược hoặc vận hành không ổn định.

Đầu hút từ bể ngầm cần chú ý rọ bơm

Dù bài viết tập trung vào van một chiều Shinyi, hệ thống bơm hút từ bể ngầm vẫn cần kiểm tra đầu hút. Nếu đầu hút bố trí kém, bơm có thể mất nước mồi, hút khí, rung hoặc không lên nước ổn định.

Đầu hút cần chú ý:

• Có rọ bơm ở đầu ống hút nếu hệ thống cần giữ nước mồi.
• Rọ bơm đặt đủ sâu dưới mực nước thấp nhất.
• Đầu hút không đặt sát đáy bể quá mức gây hút cặn.
• Đầu hút không đặt quá gần thành bể.
• Đường hút hạn chế co cút không cần thiết.
• Đường hút kín, không lọt khí.
• Có van khóa đường hút nếu cần cô lập khi bảo trì.
• Có thể vệ sinh rọ bơm khi cần.

Van một chiều trên đường đẩy không thay thế hoàn toàn vai trò của rọ bơm ở đầu hút. Hai thiết bị này nên được xem là hai vị trí khác nhau trong hệ thống.

Cần kiểm tra hiện tượng mất nước mồi

Mất nước mồi là sự cố thường gặp ở hệ bơm hút từ bể ngầm, đặc biệt nếu rọ bơm không kín, đường hút hở, mực nước bể thấp hoặc bơm đặt cao hơn nguồn nước.

Dấu hiệu cần kiểm tra:

• Bơm chạy nhưng không lên nước.
• Phải mồi nước nhiều lần.
• Đường hút có tiếng khí.
• Đồng hồ áp không lên áp.
• Nước ra yếu hoặc lúc có lúc không.
• Rọ bơm có thể bị kẹt hoặc không kín.
• Đường hút có rò khí tại mối nối.
• Mực nước bể xuống thấp hơn đầu hút.

Nếu hệ thống mất nước mồi, không nên chỉ kiểm tra van một chiều trên đường đẩy. Cần kiểm tra rọ bơm, đường hút, mực nước bể và khả năng kín khí của toàn tuyến hút.

Cần kiểm tra hiện tượng nước hồi khi bơm dừng

Nước hồi là lý do chính cần lắp van một chiều Shinyi trên đường đẩy. Nếu van không kín, chọn sai hoặc lắp sai, nước từ hệ thống phía sau có thể quay ngược về bơm.

Dấu hiệu nước hồi gồm:

• Đồng hồ áp tụt nhanh sau khi bơm dừng.
• Có tiếng nước chảy ngược trong ống.
• Bơm quay ngược nhẹ sau khi tắt.
• Bồn cao tụt nước nhanh bất thường.
• Ống đẩy rung khi bơm dừng.
• Van một chiều phát tiếng đập mạnh.
• Bơm đang dừng trong cụm nhiều bơm bị nước đi qua.
• Hệ thống khó giữ áp.

Nếu có các dấu hiệu này, cần kiểm tra chiều lắp, kiểu van, tình trạng lá van hoặc đĩa van và khả năng bị cặn kẹt.

Cần chú ý búa nước khi bơm dừng

Búa nước có thể xảy ra khi bơm dừng, dòng nước đổi chiều và van một chiều đóng lại đột ngột. Với hệ hút từ bể ngầm đẩy lên cao hoặc đi qua tuyến ống dài, hiện tượng này càng cần chú ý.

Cần kiểm tra:

• Khi bơm dừng có tiếng đập mạnh không.
• Van một chiều có đóng quá mạnh không.
• Đường ống đẩy có dài không.
• Hệ thống có bồn cao hoặc ống đứng dài không.
• Bơm có dừng khởi động thường xuyên không.
• Đường ống có giá đỡ chắc không.
• Có khớp nối mềm gần bơm không.
• Có cần chọn kiểu van đóng êm hơn không.
• Có cần điều chỉnh thời gian dừng bơm hoặc biến tần không.

Nếu búa nước rõ rệt, cần kiểm tra tổng thể bơm, đường ống, van một chiều, xả khí và giá đỡ, không nên chỉ thay van theo cảm tính.

Cần bố trí van khóa để bảo trì

Van một chiều không thay thế van khóa. Khi cần tháo van một chiều, sửa bơm, thay gioăng hoặc kiểm tra đường ống, cần có van khóa để cô lập nước.

Nên bố trí:

• Van khóa đường hút nếu cần cô lập nguồn nước từ bể.
• Van khóa trên đường đẩy từng bơm.
• Van khóa sau van một chiều nếu cần tháo van dễ hơn.
• Van xả hoặc điểm xả áp để bảo trì an toàn.
• Đồng hồ áp để kiểm tra áp trước khi tháo.
• Nhãn rõ từng van để tránh khóa nhầm.

Với hệ nhiều bơm, van khóa riêng từng bơm giúp sửa một bơm mà các bơm còn lại vẫn có thể vận hành nếu thiết kế cho phép.

Cần kiểm tra cặn bẩn trong bể ngầm

Bể ngầm có thể có cặn, cát, rác nhỏ hoặc bùn lắng. Nếu rọ bơm và đường hút không được kiểm tra, cặn có thể ảnh hưởng đến máy bơm và van phía sau.

Cần kiểm tra:

• Bể ngầm có được vệ sinh định kỳ không.
• Đầu hút có đặt quá sát đáy bể không.
• Rọ bơm có bị rác bám không.
• Đường ống mới có được súc rửa trước khi chạy không.
• Van một chiều có bị cặn làm kẹt không.
• Y lọc nếu có đã cần vệ sinh chưa.
• Nước cấp có nhiều cát hoặc mạt hàn không.
• Cặn có làm van đóng không kín không.

Nếu van một chiều đóng không kín do cặn, hệ thống vẫn có thể bị nước hồi dù chọn đúng loại van.

Bảng gợi ý bố trí hệ bơm hút từ bể ngầm

Bảng này chỉ dùng để định hướng. Khi thi công thực tế, cần bám theo bản vẽ, cao độ bể, lưu lượng bơm, áp lực và điều kiện vận hành.

Bảng checklist chọn van một chiều Shinyi cho bơm hút bể ngầm

Checklist này nên dùng trước khi đặt hàng, lắp mới hoặc thay thế van một chiều cho hệ bơm hút từ bể ngầm.

Có nên lắp van một chiều trên đường hút không?

Thông thường, với bơm hút từ bể ngầm, thiết bị chống tụt nước ở đầu hút thường là rọ bơm chứ không phải van một chiều mặt bích đặt tùy tiện trên đường hút. Rọ bơm vừa có chức năng một chiều, vừa có lưới chắn rác thô tại đầu hút.

Cần thận trọng nếu muốn lắp thêm van một chiều trên đường hút vì:

• Có thể làm tăng tổn thất hút.
• Có thể gây khó mồi nước nếu bố trí sai.
• Có thể làm bơm hút kém hơn nếu đường hút đã yếu.
• Có thể gây kẹt nếu nước có nhiều cặn.
• Có thể không thay thế được rọ bơm ở đầu hút.
• Cần kiểm tra NPSH, chiều cao hút và khuyến nghị của bơm.

Nếu hệ hút có vấn đề mất mồi, cần kiểm tra rọ bơm, độ kín đường hút, mực nước bể và vị trí đặt bơm trước khi bổ sung van theo cảm tính.

Lưu ý khi lắp đặt van một chiều Shinyi sau bơm

Khi lắp van một chiều Shinyi trên đường đẩy của bơm hút bể ngầm, cần làm kỹ từ khâu căn tâm, siết mặt bích, kiểm tra chiều dòng chảy đến chạy thử.

Cần chú ý:

• Lắp đúng chiều mũi tên dòng chảy.
• Chọn đúng DN, PN và tiêu chuẩn mặt bích.
• Kiểm tra van phù hợp lắp ngang hay lắp đứng.
• Vệ sinh sạch mặt bích trước khi đặt gioăng.
• Dùng gioăng đúng kích thước.
• Siết bulong đều theo đường chéo.
• Không để đường ống kéo căng thân van.
• Có giá đỡ cho đường ống và cụm van.
• Không đặt van ở vị trí quá khó bảo trì.
• Có van khóa để cô lập khi tháo van.
• Chạy thử từng bơm sau khi lắp.
• Kiểm tra nước hồi, rung ống và rò rỉ sau thử áp.

Nếu sau khi bơm dừng vẫn nghe tiếng nước hồi hoặc thấy áp tụt nhanh, cần kiểm tra lại van một chiều ngay.

Những lỗi thường gặp khi chọn van một chiều cho bơm hút bể ngầm

Một số lỗi thường gặp gồm:

• Nhầm van một chiều đường đẩy với rọ bơm đầu hút.
• Không lắp rọ bơm nên bơm dễ mất nước mồi.
• Lắp van một chiều sai chiều dòng chảy.
• Lắp van trên đường hút không đúng kỹ thuật.
• Chọn sai kiểu van cho hướng lắp đứng.
• Chỉ lắp một van chung cho nhiều bơm.
• Không có van khóa để tháo van khi bảo trì.
• Chọn sai DN hoặc PN.
• Không kiểm tra nước hồi khi bơm dừng.
• Không kiểm tra va đập nước.
• Không vệ sinh bể ngầm và rọ bơm.
• Không thử chạy từng bơm riêng sau khi lắp.

Những lỗi này có thể làm hệ thống mất nước mồi, tụt áp, bơm quay ngược, van nhanh hỏng hoặc gây tiếng ồn khi vận hành.

Bảo trì van một chiều Shinyi trong hệ bơm hút bể ngầm

Van một chiều trên đường đẩy của bơm hút từ bể ngầm nên được kiểm tra định kỳ, đặc biệt với hệ bơm chạy thường xuyên, bơm biến tần, bơm cấp lên bồn cao hoặc cụm nhiều bơm chạy luân phiên.

Nên kiểm tra:

• Khi bơm dừng có nước hồi không.
• Đồng hồ áp có tụt nhanh bất thường không.
• Bơm đang dừng có bị quay ngược không.
• Van có tiếng đập khi đóng không.
• Mặt bích có rò nước không.
• Bulong có bị gỉ hoặc lỏng không.
• Lá van hoặc đĩa van có bị kẹt không.
• Rọ bơm có bị rác bám không.
• Bể ngầm có nhiều cặn không.
• Van khóa đi kèm có đóng mở tốt không.
• Đường ống đẩy có rung bất thường không.
• Sau bảo trì có mở lại đúng van khóa không.

Nếu van một chiều không kín, cần xử lý sớm vì nước hồi có thể làm hệ thống tụt áp và ảnh hưởng tuổi thọ máy bơm.

Kết luận

Van một chiều Shinyi dùng cho hệ thống bơm hút từ bể ngầm cần chọn theo đúng vị trí và chức năng. Với đầu hút trong bể, cần chú ý rọ bơm để giữ nước mồi và chặn rác thô. Với đường ống đẩy sau bơm, cần lắp van một chiều Shinyi để ngăn nước hồi về bơm, giữ áp lực ổn định và hạn chế bơm quay ngược khi dừng.

Khi chọn van một chiều, cần kiểm tra DN, PN, kiểu van, hướng lắp ngang hay đứng, chiều dòng chảy, áp lực bơm, nguy cơ búa nước, nước hồi, hệ nhiều bơm, van khóa đi kèm và không gian bảo trì. Với các hệ bơm cấp nước, bơm tăng áp, bơm hút bể ngầm và tuyến cần chống nước hồi ổn định, bạn có thể tham khảo thêm danh mục Van 1 chiều Shinyi để chọn loại phù hợp theo từng vị trí lắp đặt.

Câu hỏi thường gặp