Van xả khí Shinyi nên lắp tại vị trí nào trên đường ống?

Không khí có thể đi vào đường ống trong quá trình bơm nước, cấp nước lần đầu, sửa chữa hoặc xả cạn hệ thống. Lượng khí này thường di chuyển lên trên và tích tụ tại những điểm cao, nơi thay đổi độ dốc hoặc đoạn ống có địa hình phức tạp.

Van xả khí Shinyi cần được lắp đúng nơi khí có khả năng tập trung. Những vị trí thường gặp gồm điểm cao nhất của tuyến ống, sau máy bơm, trước và sau đoạn ống vượt dốc, nơi thay đổi cao độ và các tuyến ống dài. Lắp đúng vị trí giúp thoát khí, hạn chế chân không, giảm rung và duy trì lưu lượng nước ổn định.

Bạn có thể tham khảo các dòng Van Shinyi chính hãng sử dụng cho hệ thống cấp nước, phòng bơm, PCCC, xử lý nước và công trình hạ tầng.

Van xả khí Shinyi có chức năng gì?

Van xả khí Shinyi là thiết bị tự động loại bỏ không khí tích tụ bên trong đường ống. Một số loại van còn có khả năng hút không khí vào khi đường ống bị giảm áp hoặc xả nước, qua đó hạn chế hình thành chân không.

Các chức năng chính của van gồm:

• Xả lượng khí lớn khi bắt đầu cấp nước vào đường ống.
• Xả các bọt khí nhỏ phát sinh trong quá trình vận hành.
• Hút không khí vào khi xả nước khỏi đường ống.
• Hạn chế túi khí làm giảm tiết diện dòng chảy.
• Giảm rung, tiếng ồn và áp lực dao động.
• Hạn chế nguy cơ móp hoặc hư hỏng đường ống do chân không.
• Hỗ trợ máy bơm và hệ thống vận hành ổn định hơn.

Van xả khí không thay thế van an toàn hoặc van giảm áp. Thiết bị này chủ yếu xử lý không khí tồn tại trong đường ống.

Vì sao phải chọn đúng vị trí lắp van xả khí?

Không khí nhẹ hơn nước nên thường di chuyển đến điểm cao của đường ống. Nếu van được lắp ở đoạn thấp hoặc nơi khí không thể tập trung, khả năng xả khí sẽ không đạt hiệu quả mong muốn.

Túi khí tồn tại lâu ngày có thể gây ra:

• Giảm lưu lượng nước qua đường ống.
• Tăng tổn thất áp lực.
• Máy bơm làm việc không ổn định.
• Đồng hồ đo nước hoạt động thiếu chính xác.
• Đường ống rung hoặc phát ra tiếng động.
• Tăng nguy cơ va đập nước.
• Làm thiết bị đóng mở không ổn định.
• Gây gián đoạn dòng nước tại một số nhánh.
• Tạo chân không khi đường ống bị xả cạn.

Do đó, vị trí lắp đặt quan trọng không kém việc chọn đúng kích cỡ và cấp áp lực của van.

Lắp tại điểm cao nhất của tuyến ống

Điểm cao nhất là vị trí ưu tiên hàng đầu để lắp van xả khí Shinyi. Khi nước chảy trong đường ống, không khí sẽ có xu hướng dồn về đây và tạo thành túi khí.

Những điểm cao thường gặp gồm:

• Đỉnh của tuyến ống đi qua đồi hoặc khu vực dốc.
• Đường ống đưa nước lên sân thượng.
• Tuyến ống vượt qua cầu hoặc công trình.
• Đường ống uốn cong đi lên rồi hạ xuống.
• Điểm cao trong phòng kỹ thuật.
• Đỉnh của tuyến ống cấp nước cho tòa nhà.

Van nên được đặt đúng trên đỉnh của đoạn ống. Nếu lắp thấp hơn điểm giữ khí, một phần không khí có thể vẫn bị mắc lại.

Lắp tại vị trí đường ống thay đổi độ dốc

Không phải tuyến ống nào cũng có một điểm cao rõ ràng. Trên đường ống dài, khí có thể tập trung tại nơi độ dốc thay đổi hoặc chỗ chuyển từ đoạn ống đi lên sang đi xuống.

Nên xem xét lắp van tại:

• Điểm chuyển từ dốc lên sang dốc xuống.
• Đỉnh cục bộ trên tuyến ống.
• Nơi thay đổi cao độ đột ngột.
• Vị trí ống bị nâng lên để tránh công trình khác.
• Đoạn ống đi qua cầu, hầm hoặc địa hình không bằng phẳng.

Khi thiết kế, cần xem bản vẽ trắc dọc của đường ống thay vì chỉ quan sát mặt bằng. Bản vẽ trắc dọc sẽ giúp xác định chính xác những nơi khí có thể tích tụ.

Lắp van xả khí sau máy bơm

Sau máy bơm là khu vực có thể xuất hiện lượng khí lớn khi khởi động, mồi nước hoặc khi nguồn hút không ổn định. Van xả khí được bố trí hợp lý sẽ hỗ trợ đưa khí ra ngoài trước khi khí đi sâu vào mạng lưới.

Tuy nhiên, không nên lắp van tùy tiện ngay sát cửa đẩy của bơm. Dòng chảy tại đây thường có vận tốc cao và nhiều dao động. Cần chọn vị trí có dòng nước tương đối ổn định, đúng theo thiết kế của hệ thống.

Khi bố trí cần kiểm tra:

• Khoảng cách từ bơm đến van.
• Vị trí van một chiều và van khóa.
• Áp lực lớn nhất khi bơm khởi động.
• Khả năng xuất hiện va đập nước.
• Không gian kiểm tra và bảo trì.
• Đường thoát nước khi van xả khí.

Đối với cụm bơm lớn, vị trí và kích cỡ van nên được kỹ sư tính toán theo lưu lượng cấp nước và thể tích đường ống.

Lắp tại đầu tuyến ống đi lên cao

Đường ống cấp nước từ thấp lên cao dễ mang theo không khí. Khí sẽ tiếp tục di chuyển đến đỉnh tuyến, nhưng trong một số hệ thống dài hoặc có độ dốc lớn, cần bố trí van tại vị trí phù hợp trên đoạn đi lên.

Những trường hợp nên xem xét gồm:

• Đường ống đưa nước lên bể mái.
• Tuyến cấp nước lên sườn đồi.
• Đường ống đứng trong tòa nhà.
• Tuyến ống từ trạm bơm lên khu vực cao hơn.
• Đường ống có nhiều tầng cao độ.

Không phải mọi đoạn ống đứng đều cần một van riêng. Số lượng và vị trí cần căn cứ vào chiều dài, độ cao, áp lực và cách bố trí toàn tuyến.

Lắp trên tuyến ống dài

Đối với đường ống truyền tải nước dài, chỉ lắp một van xả khí ở đầu hoặc cuối tuyến thường chưa đủ. Khí có thể hình thành và tích tụ tại nhiều điểm khác nhau trong quá trình vận hành.

Van có thể cần bố trí tại:

• Các điểm cao cục bộ.
• Vị trí thay đổi độ dốc.
• Khoảng cách nhất định trên đoạn ống dài.
• Trước và sau đoạn vượt địa hình.
• Khu vực có nguy cơ hình thành chân không.
• Nơi thường xuyên xả cạn đường ống.

Khoảng cách giữa các van không nên áp dụng theo một con số cố định cho mọi công trình. Cần tính theo đường kính ống, địa hình, lưu lượng, vận tốc nước và chế độ vận hành.

Lắp gần vị trí van khóa chia đoạn

Van khóa chia đoạn được sử dụng để cô lập từng khu vực khi sửa chữa. Khi đóng van và xả nước, một phần đường ống có thể hình thành chân không. Khi cấp nước trở lại, lượng khí lớn cũng cần được đưa ra ngoài.

Vì vậy, có thể xem xét bố trí van xả khí gần:

• Van khóa phân khu.
• Điểm đầu của một đoạn ống độc lập.
• Điểm cuối tuyến hoặc nhánh cụt.
• Khu vực thường xuyên sửa chữa.
• Vị trí có van xả đáy.

Van xả khí và van xả đáy có chức năng khác nhau. Van xả khí thường nằm ở điểm cao, còn van xả đáy thường được đặt tại điểm thấp để tháo nước và cặn.

Lắp tại đoạn ống trước khi đi xuống dốc dài

Khi nước di chuyển từ điểm cao xuống đoạn dốc dài, áp lực có thể thay đổi nhanh và xuất hiện nguy cơ chân không. Van xả khí kết hợp chức năng hút khí có thể cần thiết tại đỉnh của đoạn dốc.

Vị trí này đặc biệt cần chú ý khi:

• Đường ống có chênh lệch cao độ lớn.
• Nước chảy xuống bằng trọng lực.
• Hệ thống thường xuyên đóng mở van.
• Máy bơm có thể dừng đột ngột.
• Tuyến ống có nguy cơ bị xả cạn nhanh.

Trong trường hợp này, cần chọn đúng loại van có khả năng hút lượng khí phù hợp, không chỉ sử dụng loại xả bọt khí nhỏ.

Lắp tại điểm cuối hoặc nhánh cụt khi cần thiết

Cuối tuyến và nhánh cụt có thể giữ lại không khí nếu địa hình hoặc cách bố trí đường ống làm khí không thể thoát ra. Tuy nhiên, không phải đầu cuối nào cũng bắt buộc lắp van.

Nên xem xét khi:

• Cuối tuyến đồng thời là một điểm cao.
• Nhánh ống thường xuyên cấp và ngừng nước.
• Nước cấp không ổn định.
• Khu vực thường có tiếng khí trong đường ống.
• Có hiện tượng lưu lượng yếu bất thường.
• Đường ống cần xả cạn khi bảo trì.

Nếu cuối tuyến nằm thấp hơn toàn bộ đường ống, khí có thể không tập trung tại đây. Khi đó cần khảo sát lại vị trí thực tế trước khi lắp.

Van xả khí Shinyi nên lắp đứng hay nằm ngang?

Phần lớn van xả khí được thiết kế để lắp theo phương thẳng đứng, thân van hướng lên trên. Phao bên trong cần di chuyển đúng chiều để đóng mở lỗ xả khí chính xác.

Khi lắp đặt cần bảo đảm:

• Thân van đặt thẳng đứng.
• Không lắp nghiêng tùy tiện.
• Đường nhánh dẫn lên van không bị nghẹt.
• Van nằm cao hơn đường ống chính.
• Có van khóa phía dưới để thuận tiện bảo trì.
• Có đủ không gian tháo nắp và kiểm tra phao.
• Miệng xả không hướng vào thiết bị điện.

Nếu lắp nghiêng, phao có thể bị kẹt, đóng không kín hoặc xả khí không hiệu quả.

Có nên lắp van khóa dưới van xả khí không?

Nên bố trí một van khóa cô lập phía dưới van xả khí ở những hệ thống cần bảo trì mà không thể dừng toàn bộ tuyến nước. Van khóa giúp tháo van xả khí để vệ sinh hoặc sửa chữa thuận tiện hơn.

Van khóa dưới van xả khí cần:

• Có kích cỡ phù hợp với nhánh lắp.
• Luôn mở hoàn toàn khi hệ thống vận hành.
• Được đánh dấu để tránh đóng nhầm.
• Dễ tiếp cận khi bảo trì.
• Không làm thu hẹp đường khí đi lên van.

Nếu van khóa bị đóng trong khi hệ thống vận hành, van xả khí sẽ mất tác dụng dù vẫn được lắp đúng vị trí.

Chọn loại van xả khí theo từng vị trí

Tùy lượng khí và chế độ vận hành, hệ thống có thể cần van xả khí đơn, van xả khí kép hoặc van kết hợp nhiều chức năng.

Việc lựa chọn cần dựa trên hồ sơ kỹ thuật của van và tính toán hệ thống, không nên chỉ dựa vào đường kính kết nối bên ngoài.

Chọn kích cỡ van xả khí như thế nào?

Van xả khí thường có kích cỡ nhỏ hơn đường ống chính, nhưng không được chọn tùy ý. Van quá nhỏ có thể không thoát kịp lượng khí khi cấp nước, trong khi van quá lớn làm tăng chi phí mà chưa chắc cải thiện hiệu quả.

Các thông tin cần xác định gồm:

• Đường kính DN của ống chính.
• Chiều dài đoạn ống cần bảo vệ.
• Lưu lượng nước lớn nhất.
• Vận tốc cấp nước vào đường ống.
• Chênh lệch cao độ.
• Thời gian nạp đầy hoặc xả cạn.
• Áp lực làm việc bình thường.
• Áp lực nhỏ nhất có thể xuất hiện.
• Lưu lượng khí cần xả hoặc hút.

Đối với tuyến ống lớn, nên tính lưu lượng khí thay vì lựa chọn theo kinh nghiệm đơn thuần.

Chọn PN cho van xả khí Shinyi

Cấp áp lực PN của van phải phù hợp với áp lực lớn nhất tại vị trí lắp đặt. Điểm cao có thể có áp lực thấp hơn khu vực gần bơm, nhưng vẫn cần xem xét áp lực khi bơm khởi động và các tình huống bất thường.

Khi chọn PN cần kiểm tra:

• Áp lực vận hành tại vị trí lắp.
• Áp lực lớn nhất của máy bơm.
• Áp lực thử đường ống.
• Nguy cơ tăng áp đột ngột.
• Tiêu chuẩn mặt bích hoặc kết nối.
• PN của van khóa phía dưới.
• Gioăng và bulong sử dụng kèm theo.

Không nên mặc định toàn bộ hệ thống chỉ cần cùng một PN nếu áp lực tại các khu vực có sự khác biệt lớn.

Bảng vị trí nên và không nên lắp van xả khí

Bảng checklist xác định vị trí lắp van xả khí Shinyi

Lưu ý khi lắp đặt van xả khí Shinyi

Đường nhánh dẫn khí lên van cần được bố trí thông thoáng. Nếu đường nhánh quá nhỏ, quá dài hoặc bị nghẹt cặn, khí sẽ khó đi vào van dù vị trí lắp đã đúng.

Một số lưu ý quan trọng:

• Lắp van theo đúng chiều và tư thế của nhà sản xuất.
• Ưu tiên vị trí cao nhất nơi khí tập trung.
• Làm sạch đường ống trước khi lắp.
• Không để đất, cát hoặc vật lạ đi vào buồng phao.
• Bố trí van khóa cô lập phía dưới.
• Kiểm tra đúng DN, PN và tiêu chuẩn kết nối.
• Không dùng đường ống để kéo ép van lệch tâm.
• Chừa không gian mở nắp và vệ sinh bên trong.
• Có biện pháp thoát nước từ miệng xả.
• Bảo vệ van nếu lắp ngoài trời hoặc trong hố kỹ thuật.
• Chạy thử khi nạp nước để kiểm tra khả năng xả khí.
• Kiểm tra rò nước sau khi hệ thống ổn định.

Không nên nối cứng miệng xả vào một đường ống có khả năng tạo áp ngược, vì điều này có thể làm giảm hiệu quả hoạt động của van.

Những lỗi thường gặp khi bố trí van xả khí

Một số hệ thống đã lắp van xả khí nhưng vẫn còn khí do lựa chọn sai vị trí hoặc thi công chưa đúng.

Các lỗi thường gặp gồm:

• Chỉ lắp một van cho toàn bộ tuyến ống dài.
• Không lắp tại điểm cao cục bộ.
• Đặt van thấp hơn vị trí giữ khí.
• Lắp van theo phương ngang hoặc bị nghiêng.
• Chọn van quá nhỏ so với lượng khí cần xả.
• Dùng loại chỉ xả khí nhỏ tại vị trí cần hút khí lớn.
• Van khóa phía dưới bị đóng.
• Đường nhánh lên van bị cặn làm tắc.
• Lắp van trong hố thường xuyên ngập nước.
• Không chừa không gian bảo trì.
• Miệng xả hướng vào tủ điện hoặc thiết bị.
• Không vệ sinh van sau khi súc rửa đường ống.

Khi hệ thống vẫn có tiếng khí hoặc lưu lượng không ổn định, cần kiểm tra toàn bộ cao độ tuyến ống trước khi kết luận van bị hỏng.

Bảo trì van xả khí Shinyi

Van xả khí hoạt động tự động nhưng vẫn cần kiểm tra định kỳ. Cặn bẩn có thể bám vào phao, lỗ xả hoặc bộ phận làm kín, khiến van rò nước hay không xả được khí.

Nội dung bảo trì gồm:

• Kiểm tra nước có rò liên tục tại miệng xả không.
• Kiểm tra van có xả khí khi cấp nước không.
• Vệ sinh phao và buồng van.
• Làm sạch lỗ xả khí.
• Kiểm tra gioăng và bộ phận làm kín.
• Kiểm tra van khóa cô lập.
• Kiểm tra bulong và mặt bích.
• Làm sạch đường nhánh nối với ống chính.
• Kiểm tra tình trạng ngập nước trong hố van.
• Thử lại hoạt động sau khi lắp hoàn chỉnh.

Tuyến nước nhiều cặn cần kiểm tra thường xuyên hơn. Có thể bố trí Y lọc ở vị trí phù hợp của hệ thống, nhưng không được làm cản trở đường khí đi vào van.

Kết luận

Van xả khí Shinyi nên được lắp tại nơi không khí có khả năng tập trung hoặc nơi đường ống có nguy cơ hình thành chân không. Các vị trí quan trọng gồm điểm cao nhất, điểm chuyển độ dốc, sau máy bơm, đỉnh trước đoạn ống xuống dốc dài và những điểm cao cục bộ trên tuyến truyền tải nước.

Van cần được lắp thẳng đứng, cao hơn đường ống chính và có van khóa cô lập phía dưới. Kích cỡ, cấp áp lực và khả năng xả hoặc hút khí phải được lựa chọn theo điều kiện thực tế, đặc biệt với đường ống DN lớn, tuyến dài hoặc chênh lệch cao độ lớn.

Để tìm hiểu cấu tạo và lựa chọn thiết bị phù hợp với từng điểm cao, tuyến ống dài hoặc khu vực sau bơm, bạn có thể tham khảo danh mục Van xả khí Shinyi.

Câu hỏi thường gặp