Trong hệ thống cấp nước, PCCC, xử lý nước, phòng bơm, nhà máy hoặc khu dân cư, tuyến ống chính thường có kích thước lớn hơn tuyến ống nhánh. Vì vậy, khi chọn van Shinyi lắp cho tuyến ống nhánh, nhiều người băn khoăn không biết có cần chọn cùng size với ống chính hay chỉ cần chọn theo size của ống nhánh.

Câu trả lời là không nhất thiết phải chọn van cùng size với ống chính. Van Shinyi lắp trên tuyến ống nhánh cần chọn theo kích cỡ thực tế của tuyến ống nhánh, lưu lượng cần cấp, áp lực làm việc, vị trí lắp đặt và mục đích sử dụng của van.

Bạn có thể tham khảo thêm các dòng Van Shinyi chính hãng dùng cho hệ thống cấp nước, tuyến ống chính, tuyến ống nhánh, phòng bơm, PCCC và công trình hạ tầng.

Tuyến ống nhánh là gì?

Tuyến ống nhánh là đường ống được tách ra từ tuyến ống chính để cấp nước cho một khu vực, một tầng, một cụm thiết bị, một dãy nhà, một nhánh sản xuất hoặc một khu vực sử dụng riêng. Tuyến nhánh thường có kích thước nhỏ hơn tuyến chính vì lưu lượng nước cần cấp ít hơn.

Ví dụ, tuyến ống chính có thể là DN100, DN150, DN200, nhưng tuyến nhánh tách ra chỉ cần DN80, DN65, DN50 hoặc nhỏ hơn tùy nhu cầu sử dụng.

Trong hệ thống thực tế, tuyến ống nhánh thường xuất hiện tại:

• Khu dân cư chia nước cho từng cụm nhà.
• Nhà máy chia nước cho từng khu sản xuất.
• Hệ thống PCCC chia nhánh cho từng khu vực.
• Trạm xử lý nước chia tuyến vào từng cụm thiết bị.
• Hệ thống cấp nước tòa nhà chia theo tầng hoặc khu kỹ thuật.
• Phòng bơm chia tuyến cấp đến nhiều đường ống khác nhau.
• Hệ thống tưới tiêu chia nhánh đến từng khu vực tưới.

Vì tuyến nhánh có nhiệm vụ riêng nên van lắp trên tuyến này cần chọn theo tuyến nhánh, không chọn máy móc theo tuyến ống chính.

Van Shinyi lắp tuyến ống nhánh có cần cùng size ống chính không?

Không cần chọn cùng size với ống chính nếu tuyến nhánh đã được giảm kích thước theo thiết kế. Van Shinyi lắp trên tuyến ống nhánh nên chọn đúng DN của ống nhánh thực tế.

Ví dụ, nếu ống chính DN150 nhưng tuyến nhánh tách ra là DN80, thì van trên tuyến nhánh thường chọn DN80, không cần chọn DN150. Nếu chọn van DN150 cho tuyến nhánh DN80 sẽ không phù hợp về kích thước, mặt bích, không gian lắp đặt và chi phí.

Nguyên tắc cơ bản là van nằm trên đoạn ống nào thì chọn theo kích thước của đoạn ống đó. Tuy nhiên, cần đảm bảo tuyến nhánh đã được tính toán đúng lưu lượng. Không nên tự ý giảm size tuyến nhánh hoặc chọn van nhỏ hơn ống nhánh để tiết kiệm chi phí.

Vì sao không nên chọn van theo ống chính một cách máy móc?

Ống chính và ống nhánh có nhiệm vụ khác nhau. Ống chính thường dẫn nước cho toàn bộ hệ thống hoặc nhiều nhánh cùng lúc. Ống nhánh chỉ cấp nước cho một phần nhỏ hơn của hệ thống. Vì vậy, size ống chính thường lớn hơn size ống nhánh.

Nếu chọn van tuyến nhánh cùng size với ống chính trong khi tuyến nhánh nhỏ hơn, có thể gặp các vấn đề như:

• Van không khớp với mặt bích tuyến nhánh.
• Phải dùng thêm côn thu, làm hệ thống cồng kềnh.
• Chi phí van, gioăng, bulong và lắp đặt tăng không cần thiết.
• Van chiếm nhiều không gian trong hố kỹ thuật hoặc phòng bơm.
• Việc thao tác và bảo trì khó hơn.
• Không mang lại hiệu quả lưu lượng nếu tuyến nhánh vốn đã nhỏ hơn.

Do đó, không nên chọn van theo size ống chính nếu vị trí lắp thực tế nằm trên tuyến ống nhánh.

Khi nào van tuyến nhánh cần cùng size với ống chính?

Vẫn có một số trường hợp tuyến ống nhánh có thể cùng size với ống chính. Điều này xảy ra khi nhánh tách ra có lưu lượng gần bằng tuyến chính hoặc là tuyến cấp quan trọng.

Có thể chọn cùng size khi:

• Tuyến nhánh thực tế có cùng DN với tuyến chính.
• Nhánh cấp cho khu vực có lưu lượng rất lớn.
• Hệ thống thiết kế dạng chia đôi tuyến chính.
• Nhánh là tuyến dự phòng hoặc tuyến vòng.
• Nhánh cấp cho cụm bơm, bể chứa hoặc khu sản xuất lớn.
• Hồ sơ thiết kế yêu cầu giữ nguyên kích cỡ tại vị trí đó.

Trong các trường hợp này, van Shinyi vẫn chọn theo DN của tuyến nhánh thực tế. Nếu nhánh bằng size ống chính thì van cũng cùng size, còn nếu nhánh đã giảm size thì van chọn theo size đã giảm.

Chọn van theo DN của tuyến ống nhánh

DN là yếu tố đầu tiên cần kiểm tra khi chọn van Shinyi cho tuyến ống nhánh. Van phải phù hợp với đường kính danh nghĩa của tuyến nhánh, tiêu chuẩn mặt bích và kiểu kết nối đang sử dụng.

Khi chọn DN, cần kiểm tra:

• Tuyến nhánh là DN bao nhiêu.
• Van lắp trước hay sau côn thu.
• Mặt bích tuyến nhánh theo tiêu chuẩn nào.
• Số lỗ và khoảng cách lỗ bulong có khớp không.
• Tuyến nhánh cấp cho một khu vực nhỏ hay khu vực lớn.
• Có cần giữ lưu lượng ổn định phía sau van không.

Không nên chọn van nhỏ hơn DN tuyến nhánh vì có thể làm nghẽn dòng, giảm lưu lượng và tăng tổn thất áp. Cũng không nên chọn van lớn hơn nếu không có lý do kỹ thuật rõ ràng.

Chọn van theo lưu lượng cần cấp cho tuyến nhánh

Tuyến ống nhánh có thể nhỏ hơn tuyến chính, nhưng vẫn phải đáp ứng đủ lưu lượng cho khu vực sử dụng phía sau. Nếu tuyến nhánh cấp cho nhiều hộ dân, nhiều thiết bị hoặc một khu sản xuất quan trọng, cần chọn van sao cho không làm giảm lưu lượng.

Khi xét lưu lượng, cần chú ý:

• Tuyến nhánh cấp cho bao nhiêu điểm dùng nước.
• Có dùng nước đồng thời nhiều điểm không.
• Lưu lượng có ổn định hay thay đổi liên tục.
• Tuyến nhánh có bơm riêng hay dùng áp lực từ tuyến chính.
• Có thiết bị nào gây cản dòng như y lọc, đồng hồ, van một chiều không.
• Đường ống nhánh có nhiều co cút, tê, côn thu không.

Với tuyến nhánh có lưu lượng lớn, cần hạn chế chọn van gây cản dòng nhiều. Van nên có DN đúng với ống nhánh và được lắp đúng kỹ thuật để dòng nước đi qua ổn định.

Chọn van cổng Shinyi cho tuyến ống nhánh khi nào?

Van cổng Shinyi phù hợp với tuyến ống nhánh khi mục đích chính là khóa nước, cô lập khu vực hoặc bảo trì nhánh phía sau. Khi mở hoàn toàn, van cổng cho dòng nước đi qua tương đối thông thoáng, phù hợp với tuyến cấp nước cần duy trì lưu lượng ổn định.

Van cổng Shinyi có thể dùng cho:

• Tuyến nhánh cấp nước khu dân cư.
• Nhánh cấp vào từng khu sản xuất.
• Nhánh cấp vào bể chứa hoặc cụm thiết bị.
• Nhánh cấp nước sạch sau xử lý.
• Tuyến nhánh cần khóa nước khi sửa chữa.
• Đường ống chôn ngầm có hố van.
• Vị trí ít đóng mở nhưng cần độ kín tốt.

Lưu ý, van cổng không nên dùng để điều tiết lưu lượng thường xuyên ở trạng thái mở lưng chừng. Loại van này phù hợp nhất với trạng thái mở hết hoặc đóng hết.

Chọn van bướm Shinyi cho tuyến ống nhánh khi nào?

Van bướm Shinyi phù hợp với tuyến ống nhánh có kích thước vừa và lớn, cần đóng mở nhanh, tiết kiệm không gian lắp đặt và dễ thao tác. Nếu tuyến nhánh nằm trong phòng bơm, hố kỹ thuật hoặc khu vực có không gian hạn chế, van bướm có thể là lựa chọn hợp lý.

Van bướm Shinyi phù hợp với:

• Tuyến nhánh DN lớn.
• Nhánh cấp nước cho khu vực rộng.
• Nhánh trong hệ thống PCCC.
• Nhánh trong hệ thống xử lý nước.
• Nhánh nước tuần hoàn.
• Nhánh cấp vào cụm máy móc.
• Vị trí cần thao tác đóng mở nhanh hơn van cổng.

Với đường ống nhánh kích thước lớn, nên ưu tiên van bướm tay quay để đóng mở nhẹ và kiểm soát tốt hơn. Khi vận hành cấp nước bình thường, nên mở van hoàn toàn để hạn chế cản dòng.

Có cần van một chiều Shinyi trên tuyến ống nhánh không?

Không phải tuyến ống nhánh nào cũng cần van một chiều. Van một chiều Shinyi chỉ nên lắp khi có nguy cơ nước chảy ngược hoặc cần bảo vệ thiết bị phía trước.

Có thể cần van một chiều trên tuyến nhánh khi:

• Tuyến nhánh có máy bơm riêng.
• Nhánh nối với bể chứa hoặc bồn nước.
• Nhánh có áp lực phía sau thay đổi liên tục.
• Hệ thống có nhiều bơm hoặc nhiều nguồn cấp.
• Cần ngăn nước từ nhánh phụ dội ngược về tuyến chính.
• Nhánh cấp cho thiết bị cần chống dòng ngược.

Nếu hệ thống chỉ là tuyến nhánh cấp nước một chiều thông thường và không có nguy cơ chảy ngược, việc lắp thêm van một chiều có thể không cần thiết. Với tuyến nước áp lực yếu, lắp thừa van một chiều còn có thể làm tăng cản dòng.

Có nên lắp y lọc Shinyi trên tuyến ống nhánh không?

Y lọc Shinyi nên được lắp trên tuyến ống nhánh khi cần bảo vệ thiết bị phía sau khỏi cặn bẩn. Ví dụ, nhánh cấp vào đồng hồ, bơm, bộ trao đổi nhiệt, thiết bị xử lý nước, máy móc hoặc van điều khiển có thể cần y lọc.

Tuy nhiên, nếu tuyến nhánh chỉ cấp nước thông thường và nguồn nước đã sạch, không nên lắp y lọc quá nhiều vị trí vì có thể làm tăng tổn thất áp. Ngoài ra, y lọc cần có không gian để mở nắp, lấy lưới lọc và vệ sinh định kỳ.

Khi chọn y lọc cho tuyến nhánh, cần chọn đúng DN theo ống nhánh, lắp đúng chiều dòng chảy và không giảm size tùy tiện.

Chọn PN cho van Shinyi trên tuyến ống nhánh

Tuyến ống nhánh có thể có áp lực bằng, thấp hơn hoặc đôi khi cao hơn một số đoạn trên tuyến chính tùy vị trí bơm và cách phân phối nước. Vì vậy, khi chọn van Shinyi, không nên chỉ nhìn vào size ống mà cần kiểm tra áp lực làm việc.

Cần xác định:

• Áp lực vận hành bình thường của tuyến nhánh.
• Áp lực lớn nhất có thể xảy ra.
• Tuyến nhánh có bơm riêng không.
• Có hiện tượng áp lực dao động không.
• Hệ thống dùng PN10 hay PN16 theo thiết kế.
• Mặt bích, gioăng và bulong có đồng bộ PN không.

Nếu tuyến nhánh nằm sau bơm tăng áp hoặc cấp cho khu vực áp lực cao, cần chọn cấp áp lực phù hợp, không chọn thấp hơn yêu cầu thiết kế.

Van lắp trước hay sau côn thu thì chọn size thế nào?

Đây là điểm rất dễ nhầm khi chọn van Shinyi cho tuyến nhánh. Nếu tuyến chính DN150 tách ra nhánh DN100 bằng tê và côn thu, cần xác định van lắp ở đoạn nào.

Nguyên tắc:

• Van lắp trước côn thu thì chọn theo size đoạn ống trước côn.
• Van lắp sau côn thu thì chọn theo size đoạn ống sau côn.
• Nếu van nằm trên tuyến nhánh DN100 thì chọn van DN100.
• Nếu van nằm trên đoạn ống chính DN150 thì chọn van DN150.
• Không chọn DN theo cảm tính hoặc theo thiết bị gần đó.

Tốt nhất nên xem bản vẽ hoặc đo thực tế đường ống tại đúng vị trí lắp van trước khi đặt hàng.

Có nên giảm size van trên tuyến nhánh để tiết kiệm không?

Không nên tự ý giảm size van nhỏ hơn tuyến ống nhánh chỉ để tiết kiệm chi phí. Việc giảm size có thể làm dòng nước bị nghẽn, tăng tổn thất áp, gây ồn, rung và làm khu vực phía sau thiếu nước.

Chỉ nên giảm size khi:

• Có tính toán lưu lượng rõ ràng.
• Hồ sơ thiết kế đã quy định.
• Tuyến phía sau thật sự không cần lưu lượng lớn.
• Việc giảm size không ảnh hưởng đến áp lực và lưu lượng.
• Có phương án côn thu, mặt bích và bảo trì phù hợp.

Nếu không có tính toán, nên chọn van cùng DN với tuyến ống nhánh để hệ thống vận hành ổn định hơn.

Bảng gợi ý chọn van Shinyi cho tuyến ống nhánh

Checklist kiểm tra trước khi chọn size van tuyến nhánh

Lưu ý khi lắp van Shinyi cho tuyến ống nhánh

Lắp đặt đúng kỹ thuật giúp van hoạt động ổn định, kín nước và không làm ảnh hưởng đến lưu lượng tuyến nhánh. Với các nhánh nhỏ hoặc áp lực thấp, càng cần chú ý không tạo thêm điểm cản dòng không cần thiết.

Khi lắp đặt, cần chú ý:

• Xác định đúng DN của tuyến nhánh.
• Chọn đúng loại van theo chức năng.
• Không giảm size van tùy tiện.
• Kiểm tra tiêu chuẩn mặt bích trước khi lắp.
• Căn chỉnh hai mặt bích thẳng tâm.
• Không dùng bulong để kéo ép đường ống lệch.
• Chọn gioăng phù hợp với môi trường nước.
• Siết bulong đều lực theo thứ tự đối xứng.
• Lắp đúng chiều dòng chảy với van một chiều và y lọc.
• Chừa không gian đóng mở, kiểm tra và bảo trì.
• Thử áp và kiểm tra rò rỉ sau khi lắp.

Nếu tuyến nhánh nằm trong hố kỹ thuật hoặc khu vực chật, nên kiểm tra trước hướng tay quay, tay gạt và khoảng tháo lắp bulong.

Những lỗi thường gặp khi chọn van cho tuyến ống nhánh

Một số lỗi thường gặp gồm:

• Chọn van theo size ống chính dù van nằm trên ống nhánh nhỏ hơn.
• Chọn van nhỏ hơn DN tuyến nhánh để tiết kiệm chi phí.
• Không kiểm tra vị trí côn thu trước hay sau van.
• Chọn sai tiêu chuẩn mặt bích.
• Lắp van một chiều không cần thiết làm tăng cản dòng.
• Lắp y lọc nhưng không chừa chỗ vệ sinh.
• Chọn PN thấp hơn áp lực thực tế của tuyến nhánh.
• Không kiểm tra lưu lượng khu vực phía sau.
• Lắp van quá sát co cút, tê, côn thu gây dòng chảy rối.
• Không thử áp sau khi lắp đặt.

Những lỗi này có thể làm hệ thống khó vận hành, nước yếu, rò rỉ hoặc phát sinh chi phí sửa chữa về sau.

Bảo trì van Shinyi trên tuyến ống nhánh

Van trên tuyến ống nhánh cũng cần được kiểm tra định kỳ, nhất là các nhánh ít sử dụng, nhánh trong hố kỹ thuật hoặc nhánh cấp cho khu vực quan trọng.

Một số việc nên làm gồm:

• Đóng mở thử van khóa theo chu kỳ.
• Kiểm tra rò rỉ tại mặt bích và thân van.
• Kiểm tra gioăng, bulong, tay quay hoặc tay gạt.
• Vệ sinh y lọc nếu tuyến nhánh có lắp lọc.
• Kiểm tra van một chiều nếu có tiếng kêu hoặc nước chảy ngược.
• Quan sát lưu lượng nước phía sau van có ổn định không.
• Ghi lại vị trí van để dễ khóa nhánh khi cần sửa chữa.

Bảo trì tốt giúp tuyến nhánh hoạt động ổn định và không ảnh hưởng đến tuyến ống chính.

Kết luận

Van Shinyi lắp cho tuyến ống nhánh không nhất thiết phải chọn cùng size với ống chính. Van cần chọn theo DN của tuyến ống nhánh thực tế, lưu lượng cần cấp, áp lực làm việc, vị trí lắp đặt và chức năng sử dụng. Nếu tuyến nhánh đã giảm size từ ống chính, van trên nhánh cũng chọn theo size nhánh, không chọn theo size ống chính.

Tuy nhiên, không nên tự ý chọn van nhỏ hơn tuyến nhánh để tiết kiệm chi phí, vì có thể làm giảm lưu lượng, tăng tổn thất áp và khiến hệ thống vận hành kém ổn định. Đối với các tuyến nhánh cần khóa nước, cô lập khu vực và bảo trì thuận tiện, bạn có thể tham khảo thêm danh mục Van cổng Shinyi để chọn loại phù hợp.

Câu hỏi thường gặp